[ 1]  Ex his intelligi potest, si scimus quantum potentia
[ 2]  data comprimere possit corpus quoddam datum, et
[ 3]  quaeritur quantum comprimere possit aliud datum
[ 4]  cujus ratio cognita est ad prius datum; tunc ita
[ 5]  procedendum:
cogitentur quantum
exploretur
[ 6] 
determinetur quantum
utrumque corpus impleat
[ 7]  spatii in statu naturali: Quod si jam secundum
[ 8]  minus spatii
naturaliter
occupat quam primum, tunc sumatur
[ 9]  pars
secundi aequalis
primi v. g. dimidia aequale
spatium occupans, ac proinde
[10]  si homogenea sunt corpora, ut suppono (nam si
[11]  heterogenea ut aer et lana, calculo ad homogeneitatem
[12]  redigenda sunt) aequalis secundo. Cumque totum primi,
[13]  compressum sit in spatium cognitum, cognoscetur etiam
[14]  in quantum spatium compressa sit dicta pars primi, dimidia
[15]  scilicet in spatium, quod ita est ad totum spatium
[16]  ut ipsa
pars
est ad totum
suum
corpus, nempe primum
seu in
spatium dimidium
spatii partem dimidiam
a parte potentiae eandem quoque ad totam potentiam rationem servante, seu dimidia
.
[17]  Jam cum secundum corpus non sit nisi tantundem, comprimetur
[18]  et ipsum a
vi data
parte dicta potentiae
in idem
[19]  spatium, sed prioris spatii dimidium. Ergo a
[20]  dupla potentia comprimetur in spatium quadruplum.
[21]  Hinc compressiones erunt in duplicata corporum
[22]  ratione.        
[23]  Theorema: Si
duae partes
duo Elastica
homogenea
(id est tendibilia
[24] 
aut comprimibilia) homogenea
eandem vim perferunt, effectus
seu spatia in quae comprimuntur
[25]  sunt in duplicata ratione spatiorum, quae vi nulla
[26]  adhibita ab ipsis implentur. Sunto duo
[27]  corpora Elastica
homogenea (ut duo aeres) naturaliter implentia
aliud spatium
hoc
spatium ab. illud
[28]  spatium cd. quae sunt, ut lineae ab. et cd. (1)
aequalis
[29] 
scilicet
cum spatia supponam aequalis
crassitiei ac proinde ut altitudines. Pondera
[30]  duo a. et c. comprimentia, aequalia
(unum quodque 2 librarum)
, et pondus c. (2 lib.)
[31]  comprimat corpus cd. (2) in spatium de. ajo corpus
[32]  ab. compressum iri ab eodem pondere in spatium bi.
[33]  quod sit ad spatium de. (1) ut est quadratum ab. (1) ad
[34]  quadratum cd. (4). Demonstratio haec est: Sumatur
[35]  in corpore cd. pars
cf.
aequalis corpori ab.
, cujus
[36]  eadem erit ratio ad cd. (1) quae est ab. ad cd. (1)
[37]  compressione totius cd. (1) facta in spatium ed. pars
[38]  cf. compressa est necessario in spatium eg.
[39]  cujus eadem est ratio ad totum
novum
spatium
[40]  compressionised. quae fuit ante spatii cf. ad totum
[41]  spatium naturale cd. (1). Compressa autem est
[42] 
corpus qu
haec pars
quae antea implebat spatium cf.
[43]  in spatium eg. non tota
vi
potentia
ponderis c.
(2 lib.)
sed ejus parte
[44]  tantum. Quia idem pondusc.
(2 lib.)
etiam reliquam
[45]  totius corporis cd. (1) partem, nempe fd. in spatium
[46]  gd.
compressit. Compressa est ergo pars cf.
[47]  in spatium eg. a parte
sibi
potentiae sibi
proportionali, seu quae
[48]  ita sit ad totam potentiam, ut ipsa pars cf. est ad
[49]  totam cd. seu ut spatium cf. vel eg. est ad spatium cd. vel ed. (seu ut ad 1)
[50]  ergo corpus ab. ab eadem vi
(1 lib.)
, parte scilicet
[51]  potentiae proportionali in spatium bh. aequale spatio eg. comprimetur.
[52] 
Sed quia vis ipsi
incumbens est majo ab. incumbens est tanto major vi


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 1.1
text layer 2
text layer 3
text layer 3.1
text layer 3.2
text replacement
deletion 1
insertion 1
insertion 1.1


back to index