[ 1]  omnes anguli inclinationis observentur, et quis
[ 2]  in quoque Mercurii sit ascensus notetur. Hoc
[ 3]  facto quoties
Instrumentum tecum habebis aspectus
[ 4] 
statim sine
et
indagare placet
situm
corporis alicujus
[ 5] 
inclinationem. Locetur Instrumentum in situ ei parallelo
[ 6] 
quod dioptris adhibitis facile fiet si res est remota, et
[ 7] 
simplici applicatione si propinqua; statim
tibi
[ 8]  angulum Mercurius dabit. Hac arte
et
horizontem
[ 9]  et perpendiculum et elevationem stellae cujusdam alteriusve
[10]  corporis altitudinem, quotiescunque summa exactitudine
[11]  opus non est, facile
sumemus
habebimus
. Quanquam si in
[12]  minuta usque
prima
dividatur
quod difficile non est
,
ad rem nauticam et Geometriam
[13]  practicam sufficiat
; rectius pro
. Ita
in uno instrumento
[14]  habebimus compendium multorum. Poterit Tubis applicari,
[15]  et Dioptris, et Mensulis Geometricis. Perpendiculum vibrationibus
[16]  suis continuis valde impedit, quominus linea perpendicularis
[17]  exacte sumatur. Linea Horizontalis sumenda est
[18]  aut sumta jam perpendiculari, alia ad angulos ad tam
[19]  rectos ducta, aut sine perpendiculari, ope liquoris, cujus
[20]  superficies est horizontalis. Sed cum ipsa liquorum
[21]  superficies non sit perfecte aequalis,
se
et
modo in medio
[22]  modo in extremo altior, hinc nova erroris occasio, cui
[23]  Instrumento isto infallibiliter occurretur.
Et hic est potissimum
[24] 
usus Instrumenti ad
Hactenus usus Instrumenti ad
inveniendas
[25] 
Inclinationes, id est
lineas Horizontalem perpendicularem,
[26] 
aut mediae gradum seu Inclinationem
, in re mensoria,
Geographica,
Astronomica
Nautica, Hydrostatica, Architectura civili militarique
[27]  maximus. Restant alii duo, primum Mechanicus,
[28]  deinde quod mireris Geometricus. Mechanicus
[29]  est data inclinatione invenire in
[30]  plano inclinato. Ea erit in ea ratione
in qua est
[31] 
altitudo descensus hori
ad vim ponderis perpendicularis
[32] 
in qua est altitudo
[33] 
descensus anguli dati
descensus inclinationis datae,
[34] 
ad altitudinem descensus perpendicularis.
Eodem modo et ictus obliqui mensurabuntur.
[35]  Usus Geometricus est, habere instrumentum cujus
[36]  ope inveniatur Angulo dato, ratio secantis
[37]  ad radium, seu duorum secantium inter se, sunt enim
[38]  secantes seu radius et secans, (radius enim potest
[39]  dici secantium primus seu minimus) ut altitudines
[40]  descensus in instrumento reciproce. Ecce instrumentum
[41]  simplicissimum maximi usus.        
[42]  Experim. VIII.
Sumatur
Venio
ad Experimentum
[43]  quod ego
ad usum philo
in toto
hoc argumento
[44]  maximi momenti esse judico ad detegendas intimas
[45]  rerum rationes, etsi sit simplissimum. Nullo
[46]  hactenus Experimento dijudicari potuit, an aer resistat
[47]  tantum compressioni,
tensioni non nisi quatenus alibi tantundem comprimitur;
an
potius
resistat tantum tensioni
seu dilatationi
[48]  compressioni vero, non nisi quatenus alibi tantundem
[49]  tenditur. An vero resistat neque compressioni,
[50]  neque tensioni, sed generaliter difformitati ut
[51]  scilicet amet omnia esse aeque tensa, aut
[52]  omnia esse aeque compressa. Haec quaestio inter
[53]  primarias habenda est non hujus argumenti tantum,
[54]  sed et totius philosophiae, cum potissimis naturae phaenomenis
[55]  aeris compressiotensiove misceatur.


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 1.1
text layer 1.2
text layer 2
text layer 2.1
text layer 2.2
text replacement
deletion 1
insertion 1


back to index