[ 1]  punctum ejus summum
quod fuit in
f
praecise
[ 2] 
perveniat in
c
sit in
f
[ 3] 
quod commodissime fiet
[ 4] 
si columna
fg
sit liquida cui facile affunditur aliquid
[ 5] 
aut adimitur. His ita constitutis futurum arbitror
ajo
,
[ 6] 
ut quantumcunque augeatur altitudo columnae,
[ 7] 
servata tantum latitudine seu crassitie eadem
futurum
[ 8] 
esse ut
nunquam descendere
[ 9] 
possit amplius quam praecise infra
c
f
seu ut summum ponderis utcunque aucti punctum semper maneat
g
.
Cum enim
[10]  Elaterii
vis aequiponderetur seu destruatur aequipondio
[11] 
columnae contra tensionem
tensioni obnitentis tota vis
[12] 
aequiponderet
pressioni obnitentis tota vis in aequilibrio consistat cum pondere
[13] 
columnae
fg
ex hypothesi,
semper cum eo ae
destruent
[14]  se mutuo, ac proinde invariabilia manebunt. Et
[15]  quicquid ipsis addetur, aget sine impedimento rem
[16]  suam. Quare si augeatur columna quicquid est
[17]  ultra
fg
descendet infra
fg
idque quousque per
[18]  naturam Elaterium tensionis capax est. Hinc patet
[19]  Elaterii solidi vim posse altitudine
suspensi ponderis
mensurari
[20]  ex crassitie ponderis data. At si Elaterium sit
[21]  liquidum, ut aer Tubo
fe
subjectus nihil refert quanta
[22]  sit ponderis
fg
vel tubi
fe
crassities, quia
[23]  liquor in tubo arcto tantum potest quantum in crasso.
[24]  Hoc experimentum
si experimento comprobatur
[25] 
suspensionem liquidi
in Tubo Torricelliano egregie illustrat.
[26]  Ostendit enim cur
nunquam
eadem semper
sit altitudo
[27]  Mercurii suspensi, quantacunque fuerit quantitas delapsi.
[28] 
Quia sive pondus aeris liberi, sive Elaterium aeris amplius
[29] 
Nam
pondus aeris liberi prae
Non tantum cum columna aeris liberi
[30]  aequiponderat altitudini Mercurii, ubi se mutuo destruunt,
[31]  et quicquid ultra addis a pondere aeris quippe jam
[32]  destructo non impeditur.
Eadem porro vis est ponderis
[33] 
Uti si
fg
Mercurium in Baroscopio pendulum et
hi
columnam aeris ei aequiponderantem esse ponas, sed et si aer in ampulla
gel
clausus ei sit comprimendus. Nam earundem
[34]  virium est pondus aeris liberi et Elaterium comprimi
[35]  ultra renitentis clausi. Quia aer noster
[36]  ut est in statu suo ordinario comprimi ultra ab incumbente
[37] 
pondere
aeris massa
non potuit, ac proinde cum ea praecise
[38]  in aequilibrio constitit.        
[39]  Experim. III. Et ut appareat plus etiam Mercurii
[40]  quam Tubi Torricelliani altitudo capit delabi posse
.
[41] 
Esto
, in
fig. 1. vas
D
plenum Mercurio cogitetur.
[42]  Aperiatur Epistomium,
F
Mercurius, qui effluet,
[43] 
quantumcunque Mercurii effluat
semper tamen
[44] 
pendulus manebit
BF
suspensus
BF
ultra
subjecto vase horizontem extabit.
Apertum maneat Epistomium
[45] 
donec Mercurius pene omnis ex vase
D
effluat residua
.
[46] 
Ajo Mercurium omnem effluxurum
, nec
[47]  in vase
D
suspensum iri, nisi Epistomio clauso
[48]  fluxus sistatur.
Quo facto
Etsi ergo
aer in vase
D
[49]  tendatur non tamen Mercurius in eo suspensus manebit ad altitudinem
[50]  ullam. Quemadmodum contra maneret suspensus ad
[51]  altitudinem consuetam si ex vase
D
recta non per
[52]  Tubum
AB
effluxisset. Idem est si
D
sit vesica
[53]  Mercurio plena quae comprimi possit, flaccidaque reddi.
[54]  Ita enim nullus in ea erit aer tensus. Nec proinde
[55]  aeris tensio Tubique capacitas ad rem pertinet.


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 2
text layer 2.1
text layer 2.2
text layer 2.2.1
text layer 2.2.2
text layer 2.2.2.1
text layer 2.2.2.2
text layer 3
text replacement
insertion 1


back to index