[ 1]  Propositio Experimentorum Novorum,
[ 2]  quibus sumtis omnes controversiae
[ 3]  circa Aeris pressionem
[ 4]  videntur definiri posse.        
[ 5] 
Cum nuper Illustris Hugenius in novissimo Diario
[ 6] 
Eruditorum Experimentis rem literariam auxerit
Illustris Hugenius publicatis in novissimo Diario
[ 7] 
Eruditorum
in novissimo Diario
[ 8] 
Eruditorum publicatis Illustris Hugenius rem literariam auxit
, admo–
[ 9]  nuere me
eorum
Experientiarum
quas in eam rem
[10]  sum dudum meditatus, et quarum successus omnes ejus
[11]  argumenti controversias firma demonstratione dirimere
[12]  posse videtur. Haec publice proponere operae
[13]  pretium visum est, ut aliis alia pro cujusque commoditate
[14]  sumentibus, quamprimum
residuis
dubitationibus liberemur.        
[15] 
Experim. 1.
Nec vereor ne quis parum probet
[16] 
Experimenta nondum sumta proponi;
[17] 
Est enim in Experimentis potissimum, ipsa inventio
ad certum finem directa
non casu, sed certo consilio ac methodo
[18] 
ad naturam e latebris protrahendam directa
[19] 
si
non casu occurrunt, sed
occurrunt
[20] 
certo consilio ac methodo
[21] 
ad naturam e latebris protrahendam dirigantur.
[22] 
Et interesset Rei publicae
Quare
[23] 
optandum esset directiones Experimentorum faciendorum
[24] 
etiam ab illis proponi qui exequendi
[25] 
        Experim. 1.
Esto
in aere libero
Tubus Torricellianus Mercurio
[26]  plenus
AB
vas subjectum in quo stagnat alius Mercurius
[27] 
C
.
Mercurius ex
AB
delabatur in vas subjectum
[28] 
C
ita ut non nisi altitudo ordinaria
EB
residua
[29] 
sit summitas
Altitudo Mercurii dalabentis
BE
.
[30]  Vas
bene
clausum aere ordinario plenum
D
in quod
[31]  intret
A
extremitas Tubi
AB
ita tamen ut Epistomium
[32] 
F
clausum communicationem neget inter partem Tubi
[33] 
FB
et residuam partem
AF
apertam in
A
[34]  versus vas
D
et clausam per Epistomium in
F
versus
[35]  Tubum
FB
.
Vas
Tubus
Tubi
pars
FB
sit
[36]  Mercurio plena, clausa in
F
et aperta in
B
. Et Tubo erecto
[37]  Mercurius effluet in vas subjectum demta altitudine
BE
spatioque
FE
ad sensum Vacuo relicto. Quo facto
[38]  aperiatur Epistomium
F
et statim iterum claudatur
ajo si eo
casu
facto
Mercurius
ex parte saltem
[39] 
BE
delabitur in Vas
C
veram esse Hypothesin
[40]  Funiculi seu Aeris dilatati attractionem,
[41]  sin suspensus maneat veram esse Hypothesin quae a
pressione seu
[42]  Gravitate Aeris suspensionem Mercurii in Tubo repetit.
[43]  Nam
cum ex sententia
Francisci Lini et sectatorum
[44] 
non Francisci Lini tantum, sed et aliorum doctissimorum virorum
[45] 
Mercurius in Tubo descendeat non ultra descendere
[46] 
possit
ex sententia non Francisci Lini
[47] 
tantum, sed et aliorum doctissimorum virorum
[48] 
Mercurius in Tubo
AB
non ultra descendere potest
,
[49]  quam aerem aliamve materiam
tenuem in tubo
residuam
[50]  dilatare potest, hinc illi ajunt
ab aeris
a materiae illius
ultra tendi
[51]  negantis resistentia suspendi Mercurium;
nec
ad
[52]  eandem semper altitudinem
BE
quantacunque sit
[53]  altitudo Tubi
AB
quia si tubus altior ac proinde
[54]  dilatatio major, etiam pondus tendens, seu Mercurius
[55]  elapsus fuit major, tubus enim
seu salte
fuit plenus
Mercurio plenus fuit
.
[56]  Et haec sententia non est adeo absurda quam quibusdam
[57]  prima specie videtur. Nescio enim an
[58]  ullum facile Experimentum hactenus publicatum
[59]  reperturus sit, quod hunc Funiculum
falsitatis
convincat.


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 1.1
text layer 1.2
text layer 2
text layer 2.1
text layer 2.2
text layer 2.3
text layer 2.3.1
text layer 2.3.2
text layer 2.3.2.1
text layer 2.3.2.2
text layer 3
text replacement
deletion 1
insertion 1


back to index