[ 1] 
[ 2] 
Esto globus artificialis abc. in meridianos parallelosque
[ 3] 
subdivisus. Esto punctum discessus cognitum
d. cadens in
[ 4]  parallelum ed. meridianum ac. Nave progrediente
[ 5]  extra parallelum ed. Esto
[ 6]  punctum observationis novae primum, quo scilicet incipit sen–
[ 7]  tiri mutatio inclinationis f. (quod tanto se offeret
[ 8]  citius, ac proinde omnia erunt tanto exactiora
[ 9]  quanto pyxis inclinatoria erit grandior, magisque
[10]  subdivisa). Hujus puncti f. cum detur inclinatio
[11]  ex Hypothesi, dabitur et parallelus. Ponamus eum paralle–
[12]  lum esse gh. Cadet ergo punctum f. in gh. Sed ut
[13]  praecise determinetur, quod punctum paralleli sit
[14]  f. nihil aliud sciri opus est, quam angulus quem
[15]  linea df.
fecerit ad parallelum ed.
[16] 
in puncto cognito
seu distantia puncti cogniti et
[17] 
quaesiti faciat ad parallelum ed. in puncto cognito
[18]  d. Determinato enim puncto
d. unius parallelae ed.
ex quo ducitur
[19]  recta
df.
de parallela
ed.
in parallelam
gh.
, determinatoque
[20]  angulo
fde.
, determinabitur quoque punctum
f.
in quo secabit
[21] 
df.
alteram parallelam
gh.
       
[22]  Angulus fde. ita determinabitur: Constat quem an–
[23]  gulum linea motus navis ad punctum cognitum d. initio
[24]  fecerit, seu ad quam plagam mundi se direxerit.
[25]  Hanc lineam cursus si servat, servabitur angulus
[26]  fde. ac proinde cognitum erit punctum f. Si
[27]  mutat, demonstrabit acus magnetica
(demtis declinationibus)
quantitatem flexus
[28]  ac proinde anguli mutationem; ac proinde punctum f.
[29]  quo linea cursus navis utcunque flexa, secat parallelum
[30]  gh. Ponatur
similiter
navis primo moveri
recta
ex d. in i, et postea
[31]  flecti ex i. in f. Invenietur utique eadem methodo primum pun–
[32]  ctum i. inde invenietur quoque punctum f.
Notabitur h. in
puncto
globo
artificiali atque ita totus in eo cursus navis, tanto accuratius delineabitur, quanto pyxis erit exactius subdivisa.
[33]  Dixi a flexu navis cognoscendo adimendas esse magne–
[34]  tis declinationes.
Esto ergo problema.
[35] 
(4) Magnetis declinationes invenire
Hoc
problema communi quoque via
non
est magnae difficultatis
habet
[36] 
magnas difficultates
, notari enim potest in longissimis etiam itineribus in Indiam
[37]  orientalem susceptis, nautas pene quotidie, ut eorum diaria monstrant, ob–
[38]  servandarum declinationum potestatem habuisse.
Sed si verum        
[39] 
est dari in magnete aut acu
verticali
Meridianum universa–
[40] 
lem sine declinatione, quod valde
observo
operae pretium est experimento comprobari,
[41] 
sine omni observatione declinationes habebuntur. Et inventum hoc ad
[42] 
summam perfectionem optabilem
perfectum
provectum erit.
[43] 
Quod ut exacte fiat an
       
[44]  (5) Locum navis invenire. Invento cursu navis        
[45]  per probl. 3.
datus
inventus
erit quoque locus navis, quippe
[46]  extremum cursus tempore dato. Loco navis invento,        
[47]  solutum est magnum hoc problema.        
[48]  (6) Longitudines
observare
invenire
,
solis
declinationibus tantum
[49]  magneticis observatis. Nulla licet Theoria seu
[50]  Regula Universali
Latitudinum
declinationum
constituta.
[51]  Multi hactenus ex declinationibus longitudines promisere, sed
[52] 
quia
vel
theoriam quandam universalem declinationum
[53]  quae tamen falsa comperta est, vel aliorum observationes
[54]  de declinationibus supposuere quae tamen tractu temporis
[55]  immutatae
fecere
sunt
. Hic vero nulla theoria,
nulla diversorum
[56] 
temporum locorumque observatione
nullis diversis observationibus
, sed sola diligenti in eadem navi repetita subinde declinationum observatione opus est. Quam alioqui a bonis Navium rectoribus semper fieri debere constat.        


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 1.1
text layer 1.2
text layer 1.2.1
text layer 1.2.2
text layer 1.2.2.1
text layer 1.2.2.2
text layer 2
text layer 3
text layer 3.1
text layer 3.2
text layer 3.2.1
text layer 3.2.2
text layer 4
text replacement
deletion 1
insertion 1
editor's change


back to index