[ 1] 
in aere libero idem eventurum
[ 2]  ecce
aliud
levem
experimenti commutationem
quae hoc
[ 3]  quoque effugium praecludat. Scilicet fiat Experimentum
[ 4]  Torricellianum in aere libero, at Tubus ipse extremitate
[ 5]  A. intret in clausum. Ut prius Experimentum fiebat
[ 6]  in aere
libero
clauso
, Tubus intrabat in liberum. Imaginare
[ 7]  Tibi in eadem fig. vas D. aliter locari
in DD.
ita ut
[ 8]  Tubum AB. cum vase subjecto C. non includat,
[ 9]  sed haec in aere libero relinquantur, nisi quod Tubus
[10]  AB. extremitate A. intret in vas DD. Delapso
[11]  Mercurio usque ad altitudinem residuam BE.
et si placet a materiae tenuis in AE. residuae tensione suspenso
aperiatur
[12]  Epistomium prope A. ut Aer vasis
D.
DD.
intret
dividat
[13]  sese inter vas
D.
DD.
et spatium AE. et proinde
vasis
[14]  in AE. diminuetur, tanto magis quanto vas
[15] 
D.
DD.
est majus. Quia enim
tota
tensio in AE. distribuetur
[16]  per totum spatium
DD.
et AE. simul, non potest non
[17]  exigua pars tensionis spatio AE. obvenire. Quo facto
[18]  necesse est, si verus est Funiculus, seu si Mercurius Tensione
[19]  potius materiae tenuis tensae in AE. quam
contrapondio
[20]  massae aereae sustinetur;
cessante nunc tensione ac
[21] 
nunc penitus diminuta, ac
pene in nihilum redacta
[22]  Mercurium
BE.
pene totum delabi in vas C.
[23]  quodsi non fiet, demonstratum est Funiculum seu
[24]  resistentiam materiae tenuis (aeris an alterius nihil refert)
in Tubo relictae
[25] 
ad
contra
tensionem
esse nullam
suspensi Mercurii causam non esse
.
[26] 
Idem ut confirmetur uberius, ac praeterea speciatim
[27] 
appareat an aer vim patiatur cum tenditur dilataturque
[28] 
an potius
ipse dilatet sese, id est
tensio seu dilatatio ipsi sit naturalis, seu an
[29] 
ipse dilatet sese quantum potest, ubi a nullo circumjecto
[30] 
premitur; Experimentum hoc instituatur: Esto Ampulla
Follis
AB.
[31] 
cujus collum AC. non
collo oblongo praedita aqua plena praeter partem
[32] 
colli quantamcunque ut AC. quae
Tubi ita exacte
[33] 
et antliae vicem praestare possit. Esto paulo supra
[34] 
C. Epistomium D. quo aperto Embolus
EF.
collo AC. exacte
[35] 
quadrans immittatur in collum AC.
[36] 
non tamen usque ad C. ut relinquatur spatium aere
[37] 
plenum inter F. Embolum et C. aquam, in quod
[38] 
spatium etiam incidat Epistomium D. quod cum sit apertum
[39] 
aer ab embolo intrante pressus per Epistomium exibit.
[40] 
Nunc claudatur Epistomium Embolusque totis viribus, ex
[41] 
collo AF. extrahatur. Et ne follis contrahat sese,
[42] 
tabulaeque sibi accedant, obstaculo pessulove impediatur.
[43] 
Sentietur inter extrahendam resistentia ingens.
[44] 
Claudatur
Tubus
A. ne aer externus intret. Certum
[45] 
est si foramen
G.
aperiatur in Follis B. tabula quadam,
[46] 
futurum esse ut aqua subito assurgens repleat
[47] 
spatium CD.
Item si foramine G. clauso manente, obstaculum Tabularum Follis appropinquationem ad se invicem impediens auferatur, follem subito se contracturum, quantum satis sit ut
aer ex
aqua ex
eo in spatium CH. (aequale spatio AF.) ascendere aeremque CF. in maximam amplitudinem seu per totum collum diffusum in priorem dimensionem seu spatium AH. spatio CF. aequale, cogere possit.
Id
funiculi patroni fieri dicent,
[48] 
non
Boylius aliique fieri dicent,
[49] 
a pressione Massae aereae in aquam follis B. aperti
[50] 
aut in totum follem clausum
ab una tantum parte seu a latere G.
[51] 
non vero a latere F. exercitam. Funiculi defensores
[52] 
dicent
tensionem materiae in
aerem qui in spatio
[53] 
FC. residuus manserat ita fuisse tensum, ut coactus
[54] 
sit replere spatium, totum AC. hanc autem tensionem
[55] 
ei esse violentam, eumque conari se contrahere in priores
[56] 
dimensiones, ac per consequens attrahere aquam
claudere


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 1.1
text layer 1.2
text layer 1.2.1
text layer 1.2.2
text layer 1.2.2.1
text layer 1.2.2.2
text layer 1.2.2.2.1
text layer 1.2.2.2.2
text layer 1.2.2.2.2.1
text layer 1.2.2.2.2.2
text layer 1.2.2.2.2.2.1
text layer 1.2.2.2.2.2.2
text layer 2
text layer 3
text replacement
deletion 1
insertion 1
editor's change


back to index
Catalogue information