[ 1] 
His
ausim praedicere etiam suctionem elevationemve
[ 2]  aeris per antliam communem in
eo Recipiente
Recipiente
[ 3] 
exhausto
non minus quam in aere ordinario eventura esse.
[ 4]  Cujus rei experimentum ita sumi potest.
Mittatur
[ 5] 
in Recipientem exhauriendum,
Vasi
aqua
in Recipiente
[ 6] 
Pneumatico posito
in pneumatico Recipiente posito aqua infundatur, in aquam intret orificium
[ 7] 
antliae communis, Embolo instructae.
Vasi pneumatico ad
[ 8] 
vacuum exhibendum, ut vocant comparato ut in Diar. proximo
[ 9] 
pag. 134 depictum est
Vas Recipiens pneumaticum
Inspice figuram Diarii novissimi
[10] 
pag. 134 in eo Vas Recipiens pneumaticum B.
Vas
[11]  aquam continens
D.
sed ita ut plenum non sit, D.
ampulla aqua plena C.
addatur
[12] 
ei
applicetur
antlia vulgaris, orificio
suo
in vas D. ita
intrans
descendens
,
[13]  ut aquae superficiem non attingat, nisi tum demum cum
ea
[14] 
vas
vas D.
aqua (aere non purgata) ex
[15]  ampulla C. descendente pene repletur. Natet in eadem
[16]  aqua vasis D. corpus leve
ut lignum
, quod eodem tempore
ascendat quo aqua ex C. descendit,
ascendens
[17] 
pondus aliquod embolo antliae alligatum et alicubi sed
[18] 
ascendendoque liberet pondus suspensum embolo alligatum.
Pondus
[19]  liberatum embolum antliae extrahet, et aquam per antliam
[20]  prorsus ut in aere ordinario attollet. Hoc si verum comperietur,
[21] 
sequitur
certum erit
suctionem quoque antliarum
ab aeris pressione minime ori
[22] 
Nulla enim in recipiente aeris pressio est, alioquin
[23] 
ab ea causa quae Mercurium in experimento Torricellii suspendit
,
[24]  seu ab aeris liberi gravitate, inclusive Elaterio, oriri non posse,
[25]  quia haec Mercurii
suspensio (modo aere non purgetur)
aere
[26] 
non purgati, suspensio
in
Tubo cessat
aere exhausto cessat
,
[27]  antliae autem suctio non cessaret. Ajunt Galilaeum cum
[28]  ab Artificibus audisset, aquam per antliam non attolli in infinitum,
[29]  hinc de aeris pressione
ratiocinatum
tandem superata
conjecturam cepisse;
[30]  Torricellium Mercurio tuborum
non ita
praelongorum
minus
[31]  indigo, famosum illud quod vocant vacui experimentum
[32] 
ex quo liquor a
exhibuisse
.
Pascalius postea demonstrasse sibi visus est,
omnes illos naturae effectus
laminarum cohaesionem, siphonis item antliaeque phaenomenon, aliaque id genus, quae vulgo fugae vacui adscribebantur ab aeris
pressione pendere
Boylius Elaterium summa cum ratione adjunxit.
Sed ego ut Torricellianum
[33]  experimentum aeris pressionem
omnino
indicare pro demonstrato
[34]  habeo; ita asserere ausim Antliae longe alias esse rationes.
[35] 
Quod ut experimentis confirmetur
Et nihilominus concedo
[36]  antliae elevationem non ituram in infinitum, quemadmodum
[37]  laminarum quoque cohaesio maximis ponderibus tandem
divelli
vincitur
,
[38]  etsi hanc quoque ostensum sit non oriri ab aeris pressione.
[39] 
Ut ergo hujus rei experimentum capiatur vel longissimis
tubis
[40] 
aqua plenis utendum est
antliis utendum est, vel potius mediocribus
[41] 
sugendus est.
Ut autem determinetur quam nihil h
Idem
[42] 
ut amplioribus experimentis confirmetur, loco antliarum
[43] 
praelongarum, quarum
incommodissimus
difficilis
[44] 
usus est adhibendae sunt mediocres quidem,
sed
[45]  aquae loco Mercurio applicandae. Nam ita apparebit, in quantam altitudinem per antlias attolli possit Mercurius.
[46]  Si eadem antliae et Experimenti Torricelliani ratio est
nulla antliae
[47] 
vi attolli poterit
ultra
supra
nisi 30. ad summum pollices
aere non purgatus per antliam in tantam praecise altitudinem ultra attolletur, quantam in Tubo Torricelliano suspensus manet
[48] 
ultra horizontem vasis subjecti stagnantis.
[50]  At si
diversae sunt rationes sequetur Mercurium
[51] 
etiam aere non purgatum
attolli
tantundem attolli
[52] 
per antliam, quantum aere purgatus suspensus teneri
[53] 
per antliam ultra 30. pollices attolli; quod si experimento sumto
[54] 
(quod praescripta ratione facile est) experiemur a nullo
[55] 
amplius dubi
diversa erunt eventa antliae et Experimenti Torricelliani, seu Barometri confirmabitur
quod paulo
[56] 
ratio
quod in Recipiente exhausto
eventurum praesumo
demonstratum iri praesumo
[57] 
rationes quoque Antliae et Barometri esse diversas,
[58] 
id quidem credo,
aerem non
Mercurium aere non purgatum
[59] 
eousque per Antliam attolli non posse,
[60] 
quousque purgatus; qui eousque attolli
potest
utique poterit,
[61] 
quousque purgatus in Tubo Torricelliano poterit suspensus teneri
[62] 
illud tamen vicissim
arbitror
apparebit,
[63] 
solam causam quae
causam solam
causam, quae Antliam in infinitum attollere neget
[64] 
fore eandem quae laminas duas separat,


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 1.1
text layer 1.2
text layer 1.3
text layer 1.4
text layer 2
text layer 2.1
text layer 2.2
text layer 2.3
text layer 3
text layer 3.1
text layer 3.2
text layer 3.2.1
text layer 3.2.2
text layer 3.2.2.1
text layer 3.2.2.2
text layer 3.2.2.2.1
text layer 3.2.2.2.2
text layer 3.2.2.2.2.1
text layer 3.2.2.2.2.2
text layer 3.2.2.2.2.3
text layer 3.2.2.2.2.3.1
text layer 3.2.2.2.2.3.2
text layer 4
text layer 5
text replacement
deletion 1
insertion 1


back to index
Catalogue information