[ 1] 
Ex his
nihil puto
ratione principali phaenomenon manifestius
[ 2] 
Cur
Tabulae duae
bene politae
in Recipiente quoque exhausto ubi nulla
[ 3]  est aeris pressio,
continuantur
ex his facile intelli
a pondere appenso non divellantur ex iisdem causis
[ 4] 
facile intelligitur
; non possunt enim a se invicem
separari
divelli
, quin
[ 5]  primo ut sic dicam momento
dissolutionis
divulsionis
locus relinquatur
[ 6] 
aere
materia
circumfusa vacuus, quae subire satis cito, non potest,
[ 7] 
nam
cum
si
primo statim momento divellantur
omnino
ubique,
quo casu
necesse esset enim
[ 8]  aerem
diffusum
circumfusum
momento ad mediam usque laminam
[ 9]  pervenire, quod impossibile est, aut
laminas incurvari, duas ut citius
laminam avellendam.
[10] 
Ut ergo divelli queant, necesse est incurvari
in
duas superficies curvas convexitatem
[11] 
sibi obvertentes
superficiem curvam, quae convexitatem alteri obvertat
, ac proinde prius in extremis quam medio,
a se
[12] 
abire, aut
ab ea abeat, aut
quod
quae laminarum incurvatio difficilis, aut denique
[13] 
necesse est
aere in
ex
materia circumfusa exprimi aliam
[14] 
subtiliorem ad penetrandam laminam
ad penetrandos
poros satis
[15]  subtilem. Utrumque non sine viribus satis magnis fieri
[16]  potest.        
[17]  Ut haec jam determinentur sequentia
experimenta
institui possunt: experiendum
[18]  est faciliusne tabulae divellantur, si pondus extremis, an
[19]  si medio inferioris sit appensum, nam si extremis appensum citius
[20]  divellit, signum est superficies fuisse incurvatas.
Item an difficilius divellantur si extrema Tabularum ferro ita munita sint, ut difficilius queant incurvari.
Experiendum
[21]  est minoribusne viribus in aere exhausto quam libero ordinariove
[22]  opus sit; nam si ita, signum est materiam circumfusam
[23]  attenuatam per laminae poros transire, minoribus enim viribus
[24]  opus fuit, ad materiam jam attenuatam amplius attenuandam.
[25]  Experiendum est qualis sit materia illa
si qua est
Tabulis
[26]  momento divulsionis interfusa,
sitne
aere
materia in
[27] 
recipiente exhausto residua subtilior, q
nam si per
[28] 
poros laminae transiit, necesse est longe esse materia
[29] 
illa in Recipientibus exhaustis residua esse subtiliorem.
Hoc experimentum ita facere licebit. Tabulae duae
[30]  sibi communi more imponantur,
extremum unius
[31] 
quaelibet extremo unius
Tabula
quaelibet
una
circumdetur crena
[32]  profunde excavata in quam eminentia alterius
[33]  exacte intret; ut commissura sit justior caementum
illis
[34] 
illinatur quale aeri excludendo adhibitum est, ita tabulis
[35]  per vim tandem diductis aer externus intrare non poterit.
[36]  Ergo aut Tabulae nunquam sic diducentur, sed potius
[37]  omnia rumpentur, quod signum erit ad laminas divellendas
[38]  opus esse marginum incurvatura; aut si diducentur, materia
[39]  intus replebitur spatium, omni illa quam hactenus assecuti
[40]  sumus subtiliore.
Et si
Poterit
Quae scilicet per caementi laminarumve poros pervaserit;
in qua
novus experimentorum
[41]  campus aperietur.
Poterit enim in eam Epistomio admitti aer externus, poterit ipsa exhauriri amplius, poterunt foramina ad inspiciendum aperiri, poterunt
corpora immitti
animalia immitti.
Manifestum est hoc experimentum
[42]  fieri posse si Tabulae non sint adeo exacte politae, modo illitus
[43]  liquor aliquis aere purgatus
concavitates impleat
hiatus expleat
.
[44]  Si pondera ad distrahendum non sufficiunt, poterit cochlea adhiberi.
[45]  Imo sine omni illo apparatu suffecerit embolum
[46]  quendam exacte adaptatum esse Tubo, quod caemento illito
[47]  faciendum est; ita nihil aeris
[48]  inerit. Embolo ergo
maxima vi
extracto, necesse est materiam, quae intus
[49] 
est
spatium implet
aut ex ipsis Tubi embolive lateribus caementove fuisse
[50]  secretam, aut per eorum poros penetrasse. Hac methodo
[51]  poterit vas aliquod omni penitus aere evacuari, cum in
[52]  Recipiente exhausto possibile sit superesse aerem summe
[53]  dilatatum.
Et in hac materia tam subtili rursus experiendum erit, faciliusne quam in recipiente exhausto laminae aliae divellantur. Poterit enim Tubo inseri fenestella, poterit Tubus
ille
ipse
vitreus esse si modo non magis hic, quam in communi aeris exhausti experimento, rumpitur.
        Experimentum etiam sumendum
[54]  est an
majore vi
eadem vi
opus sit ad corpora congruentia
[55]  sine aeris ingressu divellenda, et ad Mercurium
aliumve liquorem aere
purgatum
[56]  a summitate Tubi avellendum. Hoc experiri licebit, si pondus
[57]  embolo extrahendo appensum; et gravitas Mercurii quae
[58]  scilicet amplius suspendi negat comparentur, posita scilicet
[59]  eadem
ubique
tubi crassitie utrobique
. Si eadem circiter
vis
[60]  est,
tanto magis
confirmabitur, eandem utrobique esse causam.
[61]  Experimenta denique sumenda sunt per omne tum
[62]  corporum solidorum, tum liquorum genus, ut
experimentis
[63] 
determinemur
determinentur; corpora
quae citius
divellantur, aut
avellantur
, quae proinde


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 1.1
text layer 1.2
text layer 2
text layer 2.1
text layer 2.2
text layer 3
text layer 3.1
text layer 3.2
text replacement
deletion 1
insertion 1


back to index
Catalogue information