[ 1] 
enim a Mercurio
aere non
se esse separaturam, aeremque ex Mer–
[ 2] 
esse
credo
prodituram
elicitum spatium inter Antliam et Mer–
[ 3] 
curium esse impleturum;
et auguror Mercurium nihilominus
[ 4] 
embolum ducentem, debilius
quo facto loco Mercurii attrahendi
[ 5] 
aer interjectus ab Embolo protracto in summam raritatem
[ 6] 
distendetur. Et si Epistomium
       
[ 7] 
Credo etiam eventurum esse, ut Mercurius in Tubo amplo,
[ 8] 
non aeque alte per antliam attollatur, ac in Tubo angusto, quod tamen
[ 9] 
in
Tubo Torricelliano nihil refert; ratio est quia Mercurius
[10] 
Barometro nihil refert; ratio est quia Mercurius
[11] 
in Barometro amplo etiam columnam aeris
amplam
crassam
[12] 
sustinet, at in Antlia ampla exacte tamen adaptata,
[13] 
porro an
       
[14] 
solamque causam antliae deficientis fore aeris ex Mercurio
antea non purgato
eliciti, inter
Embolum et Mercurium interpositionem, quae faciet, ut Embolus postea
aquam
aerem potius distendat quam Mercurium trahat; at
causam
in Barometro haec causa est tantum cur
Mercurius non maneat in summo tubi (quod aere purgatus facit) non vero cur semel a summo tubi delapsus
aliam ob causam
denuo suspensus maneat
, quod ob aeris contraprementis aequilibrum contingit. Quod
       
[15] 
. Quod ob aeris
contrariam
contraprementis aequilibrium con–
[16] 
tingere
Recipiens exhaustus demonstrat, ubi Mercurius ob hoc
[17]  aequilibrium cessans subsidit. Quo experimento
[18]  mihi funiculus
satis valide refu
maxime refutatus
videtur;
[19]  nam alioquin dici poterat, Mercurium ultra subsidere non
[20]  posse, quia aerem intra summitatem
tubi
et superficiem suam
[21]  comprehensum ultra rarefacere non possit, quod descendendo ulterius
[22]  faceret. Ad majorem tamen rei tanti momenti certitudinem,
[23]  experimentum sequens capi potest: Tubo Torricelliano
[24]  aliud quoddam vas aut ampulla Epistomio communi
[25]  conjungatur, in hoc vase esto inclusus aer
ordinarius, aut
[26] 
etiam si placet justo amplius
compressus
nonnihil compre
ordinarius aut si placet nonnihil
[27] 
compressus
cum aere externo nullam habens communicationem
ultra mensuram
. Ubi
ergo
Mercurius ad altitudinem
[28]  consuetam subsederit, Epistomium aperiatur, manifestum est
[29]  nonnihil aeris ex Epistomio in tubum intraturum esse,
[30]  atque ita aerem in tubo a Mercurio dilatatum in
[31] 
modo
gradum
aeris naturalis rediturum, aut ei certe appro–
[32]  pinquaturum, ac proinde facilius jam distendi posse, quam cum
[33]  jam valde tensus erat,
ac proinde permissurum
[34] 
esse, ut Mercurius
ad fundum usque descendat. Hoc experimentum
[35]  decretorium est, nam si descendet Mercurius necesse est eum
[36]  ab aeris distracti Elaterio sive funiculo fuisse antea
[37]  retentum; sin minus necesse est funiculi illius Elaterium
[38]  nihil egisse. Idem experimentum sumi potest facilius, si
[39] 
totum vas stagnans
vas ipsum stagnans
, cum Tubo Torricelliano
[40]  in
loco clauso
aere clauso
collocetur, et per apertum Epistomium
[41]  ex aere libero nonnihil in Tubum Torricellianum immittatur.        
[42]  Pro certo habeo, si recte administretur Experimentum, fore ut
[43] 
Tubus
propterea ultra solitum non subsidat.
[44]  Quo posito pro infallibili habendam erit aeris pressionem esse
[45]  Experimenti Torricelliani causam.        
[46] 
At vero Siphonis
aequicruri, et la
bicruri et antliae
[47] 
communis (modo quod dixi Experimentum succedat) et
[48] 
laminarum duarum
Antliae vero causam
esse aliam
longe differre etiam
[49] 
alio experimento poterit disci.
Cum
Rationis
Sumatur
[50] 
Sugatur
per antliam Spiritus vini , loco Mercurii vel aquae,
[51]  ajo Spiritum vini
facilius quam proportio
non aeque longe
[52] 
elevatum iri, quam pro levitatis suae ratione,
Mercurii comparatione
deberet,
[53]  quia citius aerem intra se Embolumque generabit,
[54]  ac proinde facile ab Embolo deseretur.        
[55]  His positis assero eandem esse causam videri Antliae suctoriae
[56]  communis
imo suctionis in genere
Siphonis
aequicruri, et duarum laminarum
bicruri, duarum Tabularum politarum
[57]  cohaerentium,
eamque ab aeris pressione plane differentem
[58] 
ac denique Experimenti novi
in aere
quo deprehensum
[59] 
est,
aerem
aquam aut Mercurium,
modo ab aere purgentur,
[60]  non descendere, ne in Tubo quidem Torricelliano, et horum
[61]  omnium rationem parum differre, ab illa veterum fuga
[62]  vacui toties decantata. Fuga vacui, inquam, scilicet
[63] 
sensibili
notabilis
seu acervati, an enim nullum omnino
[64]  in Mundo sit vacuum non est hujus loci determinare.
Iniquius


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 1.1
text layer 1.2
text layer 2
text layer 2.1
text layer 2.2
text layer 3
text layer 3.1
text layer 3.2
text layer 3.2.1
text layer 3.2.2
text layer 3.2.2.1
text layer 3.2.2.2
text layer 3.2.2.2.1
text layer 3.2.2.2.2
text layer 3.2.2.2.2.1
text layer 3.2.2.2.2.2
text layer 3.2.2.2.2.3
text layer 3.2.2.2.2.3.1
text layer 3.2.2.2.2.3.2
text layer 3.2.2.2.2.3.2.1
text layer 3.2.2.2.2.3.2.2
text layer 3.2.2.2.2.3.2.2.1
text layer 3.2.2.2.2.3.2.2.2
text layer 4
text layer 4.1
text layer 4.2
text layer 4.2.1
text layer 4.2.2
text layer 5
text layer 5.1
text layer 5.2
text layer 5.2.1
text layer 5.2.2
text layer 5.2.2.1
text layer 5.2.2.2
text layer 5.2.2.2.1
text layer 5.2.2.2.2
text layer 5.2.2.2.2.1
text layer 5.2.2.2.2.2
text layer 5.2.2.2.2.2.1
text layer 5.2.2.2.2.2.2
text layer 5.2.2.2.2.2.2.1
text layer 5.2.2.2.2.2.2.2
text replacement
deletion 1
insertion 1


back to index
Catalogue information