[ 1] 
Nam etsi corporis duri politi superficies facilius ra–
[ 2] 
datur, quam mollis rugosi; non tamen facilius penetra–
[ 3] 
tur crassities.
Nam
Quod enim
globus aliquis plumbeus tormento
[ 4]  projectus saccum laneum non rumpit, ratio est, quia
[ 5]  impetus ejus semel in materia molli perditus, nullo
[ 6]  novo reparatur, quod secus est in
flumine
lumine
, cujus fluxus est
[ 7]  continuus. Ergo refractio in medio densiore ad perpendicularem,
[ 8]  potius in aliis corporibus quam in lumine evenire deberet.
[ 9] 
Nec sufficeret dicere in liquidis
Si lumen difficilius iter
[10] 
in aere quam aqua invenit
, non video cur non et alia
[11]  subtilia corpora, motusve non debeant facilius
[12]  per aquam quam aerem propagari; at constat
[13]  tamen sonum per aquam longe obscurius quam per
[14]  aerem
meare
audiri
. Considerandum quoque est villo–
[15]  sitati duo inesse,
mollitiem
viscositatem
partium, et vim quandam Ela–
[16]  sticam. Si
mollities eaque den
viscositas, (seu mollities crassa) aeris
spectatur, ea utique in
aere
[17] 
aqua
major est; si vis Elastica
hujus
velleris aerei
, jam
[18]  major utique Elater in vitro est.
Sed nec credo quamquam
[19] 
negari posse
Oleum quoque est aere villosius, et tamen
[20] 
radius ex aere veniens in oleo refringitur ad perpendicularem;
[21] 
et generaliter observatur nulla sive villositatis, sive duritiei
[22] 
ratione habita refractionem ad perpendicularem esse
[23] 
semper majorem in corpore densiore, cum tamen non
[24] 
sit necesse omne corpus densum esse minus villosum
[25] 
nec sit credibile omne rarius esse villosius; alioqui
[26] 
spiritus vini foret oleo communi villosior quod nemo
[27] 
credet
. Tota ratiocinatio huc redit: omne
[28]  rarius est villosius, omne villosius difficilius permeatur
[29]  ergo omne rarius difficilius quam densius permeatur. Utraque
[30]  propositio
concedi nequit
neganda est
. Primum: omne
[31]  rarius esse villosius, nam ex duobus corporibus villosis,
[32]  necesse est densius esse villosius: deinde omne villosius
[33]  difficilius permeari, concedi non potest; lumen enim aut
[34]  permeat poros, aut tantum pressione conatum pro–
[35]  pagat. Si permeat poros; patet posse corpus aliquod
[36] 
minus villosum, sed durum; reddi
non villosum, sed durum esse minus
porosum seu diffi–
[37]  cilius permeabile
ut vitrum quam aerem
; si pressione tantum propagatur lumen
[38]  necesse est omne corpus durum magis refringere quam
[39]  molle, quia molle non est aeque capax pressionis
[40]  cum cedat in omnem partem, ergo refractio
[41]  aquae refractioni vitri tam prope accedere non posset, cum vitrum
[42]  sit sine comparatione mollius.        
Sed frustra in
[43] 
Hypothesi tam illab
[44] 
Sed frustra in Hypothesi
Denique si admitteretur
[45] 
utraque propositio et omne rarius seu
minus refringens ad
refringens a
[46] 
perpendiculari esse villosius, et omne villosius difficilius
[47] 
permeari, non poterit tamen explicari refractio. Nam
[48] 
difficultas villosa permeandi non est homogenea per
[49] 
totum corpus, sed in partibus
varie
consistit, quarum aliae cedunt
[50] 
aliae
transmittunt
obsistunt, ita ut futurae sint in villoso antequam a radio penetretur
[51] 
infinitae refractiones, diversae, nunquam in
[52] 
eandem regulam universalem in eodem corpore conspiraturae.
Ad refractionem autem homogeneam
[53] 
necesse est eandem in prima et secunda et
[54] 
quavis alia superficie esse resistentiam.
[55] 
Sed frustra in Hypothesi
="100224">
tam inculta tempus perdi–
[56] 
tur difficultatibus plena
tam inculta impeditaque refutanda
[57] 
tempus perditur
, cum in promtu sit clarissima demon–
[58]  stratio mechanica causae verae.        


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 2
text layer 3
text layer 3.1
text layer 3.2
text layer 3.2.1
text layer 3.2.2
text replacement
insertion 1


back to index
Catalogue information