[ 1] 
Hujus rei experimentum capi poterit hoc modo:
Sumatur
[ 2] 
liquor aere purgatus,
introducatur
immittatur ei exigua aeris bullula,
[ 3] 
sit tubi altitudo quanta maxima commode
[ 4] 
haberi potest
quam tamen tanto minorem esse sufficit, quanto liquor est gravior, et minimam pro Mercurio
; bulla introducta a liquore expressa
[ 5] 
liquoris descendere nitentis gravitate velut elisa locum
[ 6] 
a liquore replendum implere tentabit
Sumatur Tubus
[ 7] 
quam longissimus (etsi pro Mercurio sufficiat minor quam
[ 8] 
pro aqua) AB.
plenus liquo
clausus in A.
[ 9] 
in quem liquor (ut Mercurius) immittatur per
[10] 
vas apertum
orificium apertum sursum conversum B. ita tamen ut tubus multum absit a pleno
[11] 
si invertatur Tubus ita ut orificium
B.
intret in vas eodem
[12] 
liquore stagnans C. Si Mercurius
fuit aqua purgatus
[13] 
aere purgatus non est, delabetur in vas C. nec
[14] 
nisi 27 circiter pollicibus
qui repraesententur altitudine BD.
ultra ejus superficiem
[15] 
eminebit,
sin aere purgatus sit totus suspensus
[16] 
manebit, nisi forte Tubi
locus autem in
[17] 
Tubo AD. ad sensum vacuus, reapse aere ex corpore
[18] 
Mercurii (ere non purgati) expresso impletus erit,
[19] 
sed eo dilatato seu rarefacto, quod ex eo colligi
[20] 
potest quia aer externus
mox
foramine in A. aperto, (ut
[21] 
si vesica obligatam sit, quae acicula perforetur)
[22] 
irrumpit; tum quia aeris externi pressio Mercurium
[23] 
ad locum replendum sursum repellere conatur, quod
[24] 
non faceret si is a tergo aeque seu in Tubo ac
[25] 
ante se seu extra tubum aerem aequalis pressionis
[26] 
seu Elaterii haberet. Hinc sequitur etiam non posse
[27] 
Mercurium suspensum praecise aequiponderare massae
[28] 
aereae in aere libero, aut Elaterio seu pressioni aeris
[29] 
clausi,
nisi ei adjiciatur
sed detrahendam
[30] 
esse ab ejus pondere vim funiculi seu
vim qua aer
aeris
[31] 
in
Tubo
loco per descensum vacuato nimis dilatatus se
[32] 
contrahere nititur,
nisi ei addatur pondus aeris in Tubo
[33] 
post tergum relicti DA.         Quod si jam aer Ela–
[34] 
terio proprio se expandere potest in infinitum, (modo scilicet nihil sit quod eum comprimat,)
[35] 
ita ut
gutta
bulla exigua aeris implere seu
(in Recipiente exhausto)
[36] 
tendere possit vesicam diametri quantaecunque; eadem
[37] 
evenient, quantacunque sit Tubi altitudo, et quantulacunque
[38] 
bulla aeris in liquore relicta, aut ei
[39] 
immissa sit, sufficiet enim loco in Tubo Vacuo
[40] 
relicto quantocunque implendo et Mercurius semper descendet
[41] 
ad altitudinem usque consuetam. Quodsi aliquando aer ad terminos
[42] 
pervenit ultra quos expandi non potest
aut non facile potest, id est si aer resistit dilatanti, (quod hactenus deprehendi non potuit) uti resistit comprimenti
, potest tubus tam
[43] 
longus cogitari (etsi incertum hactenus an et opere obtineri)
[44] 
ut Mercurius descendere non possit,
[45] 
sed ita suspensus
[46] 
maneat
altius solito
,
ne aerem ultra debitam dilatet
[47] 
ne longius descendendo spatium justo majus
a tergo relinquat
[48] 
aeremve
in Tubo aeremque qui implere debet nimis dilatet.
       
[49] 
Quod aeri quantulocunque facile est, quia quantulacunque
[50] 
aeris in Vacuo
maximam
satis exhausto quantamcunque
[51] 
vesicam tendere potest. Aer enim resistit quidem comprimenti
[52] 
sed non dilatanti, ac dilatari potest in infinitum
quantum sensu judicari queat
[53] 
proprio, id est circulationis generalis omnia in summam
[54] 
subtilitatem
qualis aetheris circulantis est
si possit disjicere conantis, vi, modo scilicet
[55] 
non tantundem alibi comprimatur, nihil enim sine compensatione fieri potest.


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 1.1
text layer 1.1.1
text layer 1.1.2
text layer 1.1.2.1
text layer 1.1.2.2
text layer 1.2
text layer 1.2.1
text layer 1.2.2
text layer 1.2.2.1
text layer 1.2.2.2
text layer 1.2.2.2.1
text layer 1.2.2.2.2
text layer 1.2.2.2.2.1
text layer 1.2.2.2.2.2
text layer 1.2.2.2.2.2.1
text layer 1.2.2.2.2.2.2
text layer 1.2.2.2.2.2.2.1
text layer 1.2.2.2.2.2.2.2
text layer 1.2.2.2.2.2.2.2.1
text layer 1.2.2.2.2.2.2.2.2
text layer 1.2.2.2.2.3
text layer 1.2.2.2.2.3.1
text layer 1.2.2.2.2.3.2
text layer 1.2.2.2.2.3.2.1
text layer 1.2.2.2.2.3.2.2
text layer 1.2.2.2.2.3.2.2.1
text layer 1.2.2.2.2.3.2.2.2
text layer 2
text layer 2.1
text layer 2.2
text layer 3
text replacement
deletion 1
deletion 1.1
insertion 1
editor's addition


back to index