[ 1] 
Sed ut
Mirabitur
aliquis
merito
, cur ex tot phaenomenis
[ 2]  aeris gravitati ascriptis solum Baroscopium ei vere tribuatur,
[ 3]  hujus rei
causam
rationem
ut scrutemur profundius
,
[ 4] 
experimentis quibusdam novis paranda est via
. Sumatur
[ 5] 
Tubus Torricellianus vasi stagnanti subjecto eximatur,
[ 6] 
constat eum non ideo effluere. Prolongetur Tubus
[ 7] 
id est vel alius Tubus utrinque
Tubo alio utrinque aperto
[ 8] 
ad orificium prioris apertum exacte accommodato,
[ 9] 
necesse est
non
suspensum in Tubo manere Mercurium,
[10] 
inter duos aeris Tubi superiorem et inferiorem,
[11] 
quod erit
qui non minus quam Baroscopium commune
[12] 
aeris
externi
gravitate variante nunc ascendet nunc descendet.
[13] 
Ergo si Tubus Torricellianus non sit totus
[14] 
Constat in Baroscopio ordinario Tubum
aqua
[15] 
repleri; at vero tentemus quid futurum sit, si Tubus
[16] 
non sit Mercurio plenus? Ajo futurum esse, ut Mercurius
[17] 
solito altius suspensus maneat
Considerandum est
[18] 
[19] 
in vas subjectum descendentem duo superare, primo
[20] 
pressionem atmosphaerae contraponderantis, deinde
[21] 
repugnantiam aeris ad difformitatem,
[22] 
est enim
seu ad tensionem intra Tubum, et compressionem compensantem extra Tubum. Nam
[23] 
aer
in Tubo dilatata
vel qui
enim
[24] 
in Tubi capacitate relictus dilatatus seu tensus est,
[25] 
quod
ita
sentiri potest, si foramen in vesica qua
[26] 
obligari potuit aperiatur, aer enim externus irrumpet.
[27] 
Ergo aer extra tubum erit tantundem compressus; et
[28] 
quanto altior Tubus est, tanto major erit aeris
[29] 
interni dilatatio, quippe majus spatium occupantis,
[30] 
et proinde tanto major aeris externi compressio,
[31] 
quippe occupantis spatium tanto minus. At
[32] 
cur ergo Mercurius non magis suspenditur in Tubo
[33] 
altiore seu cur semper intra 30
[34] 
circiter pollices consistit ejus altitudo? Dicam
[35] 
quia
omnis ille conatus funiculi
Tubus fuit
[36] 
plenus, ergo quanto est altior, tanto etiam plus
[37] 
Mercurii ei infuit, et ex eo effluxit. Mercurius
[38] 
autem qui effluxit in vas subjectum hanc difformitatem
[39] 
tensionis seu aeris
inclusi
in Tubo relicti
[40] 
dilatationem procuravit. Duplicata Tubi capacitate
et altitudine
[41] 
duplicatus etiam fuit Mercurius, ac proinde idem
[42] 
evenire necesse est in Tubis altioribus et brevioribus;
[43] 
quia repugnantiam aeris ad difformitatem;
[44] 
Mercurii in vas subjectum ex Tubo dilapsi
[45] 
pondus vicit. Hinc vis Funiculi seu dilatationis
[46] 
inclusi in Tubo aeris nihil agit
[47] 
in Mercurium in Baroscopio pendentem, quia
[48] 
a pondere Mercurii delapsi dilatantis destructa
[49] 
victaque est.
Sed tantum Mercurii quantum
[50] 
totius
Et si vero
At vero tota
[51] 
aeris gravi
Quare nec aeris externi
extra
[52] 
compr
tantum compressi quantum relictus in Tubo
[53] 
est dilatatus, Elaterium
defluxu reliqui Mercurii procuratum, et
tanto majus quanto
[54] 
Tubus est altior, agit in Mercurium residuum suspensum,
[55] 
quia Mercurius jam delapsus huic Elaterio aequiponderat.
[56] 
[57] 
in aere
Ergo non compressio sed gravitas, (quae rei pressae dilatataeque
in se
eadem manet)


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 2
text layer 2.1
text layer 2.2
text layer 2.2.1
text layer 2.2.2
text layer 3
text layer 3.1
text layer 3.2
text layer 4
text layer 4.1
text layer 4.2
text layer 4.2.1
text layer 4.2.2
text layer 4.2.3
text layer 4.2.4
text layer 4.2.4.1
text layer 4.2.4.2
text layer 4.2.4.2.1
text layer 4.2.4.2.2
text layer 4.2.4.2.2.1
text layer 4.2.4.2.2.2
text layer 4.2.4.2.2.3
text layer 4.2.4.2.2.4
text layer 4.2.4.2.2.4.1
text layer 4.2.4.2.2.4.2
text layer 4.2.4.2.2.4.2.1
text layer 4.2.4.2.2.4.2.2
text layer 5
text replacement
deletion 1
insertion 1


back to index