[ 1]  Si Motus non nisi situs mutatio esset, (: quod non Cartesium tantum sed et Hugenium sentire video :)
[ 2]  duobus corporibus sibi appropinquantibus nihil referret, alterum an utrumque,
moveretur a
ac si alterutrum, quodnam ex
[ 3] 
ipsis, moveri
dicatur. Unde pendulum CD impingat in pendulum AB perinde erit ac si alterum alteri occurreret,
[ 4] 
unde aliamque
aequali celeritate unde
quiesceret utrumque, quod est experientiae adversum.
[ 5]  Nam (si nullum adsit Elaterium) pendulum AB a pendulo CD
nulla motus sui diminutione
[ 6]  aufertur.
Sed his responderi potest, etsi motus h
Responderi potest, huic objectioni pro definitione
[ 7] 
motus
a qua nec ego abhorreo, non de motu hic sed de effectu esse quaestionem, et cum
[ 8]  quidlibet fingi possit pro arbitrio, motum generalem exitum quem potest reperire.        
[ 9]  Pone
.
. Sed si pro z, ponamus
, erit
,
[10]  et
. Ergo curva AGL quadratrix Hyperbolae
composita
[11] 
intelligi potest,
ex
descripta duobus motibus compositis, vel ex
uniformi, et
[12]  uniformiter crescentium reciproco, vel uniformiter crescente, et uniformiter crescentium quadratis
[13]  reciproco. Sed si pro z ponatur
fiet
et
.        
[14]  Quanta sit vis percussionis a nemine satis explicatum arbitror. Pone grave
in
alteram l
lanc
mo
dati ponderis
ex data altitudine
super lancem
[15]  librae cadere, quaeritur, quoties suum pondus in altera librae lance elevare possit. Est haec quaesitio inter mechanicarum
[16]  maximas habenda. Hactenus enim vires mortuas, seu pondera, aut etiam vires vivas seu ictus inter se comparavere Geometrae,
[17]  sed nunc primum vires mortuae vivis credo comparantur.
Sane
Vim autem
mortuam voco, ponderis quieti, qua elevationi suae aut
[18]  loco motioni resistit; vivam vero, quam acceleratione successiva quaesivit. R. P. Kircherus alicubi meminit se expertum, 20 et ultra pilas, ab
[19]  una ex mediocri distantia labente elevatas. Alii sibi persuasere inde duci posse perennem motum;
vir quidam doctissmus conj
[20] 
Galilaeus et post eum Borellus, cum dixissent ictum esse infinitum, non ultra
tamen
explicuere, quasi proinde ulla inter vim mortuam et vivam com–
[21]  ,
[22] 
credit
sentit
guttam aquae lapsu suo praecise
guttam
cylindrum
aquae sustinere ejus altitudinis, unde lapsa est, et ejusdem cum gutta basis, unde negat
[23]  vim ictus esse infinitam, aut certe tam magnam quam faciunt. Ego in hoc negotio investigando ita processi. Fingatur catena
corporum
[24] 
ita
globorum contiguorum
AB. unde summa C, cadens in patinam D, ope chordae DE circa trochleam E, faciat
[25]  surgere catenam, et ipsa succedat in ultimae locum, summa autem rursus cadat succedatque in locum ipsius; patet
[26]  inde sequi perennem motum. Quod est absurdum patet ergo non posse tantam esse vim ictus, quantam sufficit ad
[27]  elevandam eousque catenam, ut
attollere possit
continuari possit
ictus. Nimirum illud pro certo
[28]  habendum est, solo lapsu fieri non posse, ut corpus labens, aut aliud ei aequipollens altius attollatur,
[29]  quam unde lapsum est. Pone enim aequipollens altius attolli posse, sequitur ipsummet altius attolli posse;
[30]  nam aequipollens altius sublatum cogatur in libram incidere, qua attollat datum; fiet, ut lapsus solus corporis dati,
[31]  causa sit ascensus in locum ipso lapsu altiorem. Principium hoc tum rationibus tum experimentis confirmari
[32]  potest; rationibus, quod natura non videatur agere contra se ipsam, experimento, quod pendulum sibi permissum numquam
[33]  ad altitudinem priorem reascendit; cum tamen summa sit libertas ipsi; multo minus corpus ad altiorem sibi locum
[34]  ascendet
vi lap
per ipsam sui lapsus vim
in alia corpora transditam. Sed demonstratio hujus rei altior est, quod scilicet
[35]  tam est facile attollere centum libras ad unam leucam, quam unam libram ad 100 leucas, tantundem enim effectus consecuta
[36]  est rerum natura.
[37]  Itaque in motibus illis universalibus infatigatis, ubi semper effectum suum quantum fieri potest, consequitur rerum
[38]  natura.


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 1.1
text layer 1.2
text layer 1.3
text layer 2
text layer 2.1
text layer 2.2
text layer 3
text replacement
deletion 1
insertion 1


back to index