[ 1]  ≺a≻ut Nauticum summe utilem, imo necessa–
[ 2]  riam hactenus praetermissam
esse
; sed scilicet coelo
[ 3]  potius quam terrae astronomia accommodabatur.
[ 4]  Ephemeridibus quocumque operosis
si non
nisi
si
[ 5]  stellis fixis utamur, opus ad rem praesentem
[ 6]  non habemus. Quia enim omnes fixarum
[ 7]  revolutiones sunt aequales, hinc si semel nove–
[ 8]  rimus quantum fixa vel unica, momento
[ 9]  aliquo cognito a meridiano primo abfuerit
[10]  sciemus quantum omnes quolibet momento se–
[11]  quente cognito, ab eo sunt abfuturae.
[12]  Si scilicet tot revolutiones, quot 24. horas
[13]  inter tempus, quo distantia stellae, a meridi–
[14]  ano primo cognita est, et aliud quo quaeritur,
[15]  interjectas, numeremus, et pro residuis horis aut
[16]  minutis eum calculum instituamus, ut unum
[17]  minutum secundum horae; quindecim minutis
[18]  secundis, vel quartae parti minuti primi
[19]  aequatoris aut circuli aequatori paralleli,
[20]  respondeat.         Et quia Aequator Paralle–
[21]  lorum omnium est maximus et in circulo majo–
[22]  re accuratiores haberi possunt subdivisio–
[23]  nes, ideo utile erit calculum institui in fixa
[24]  sub aequatore manente, eique meridianum
[25]  primum artificialem, accomodari.        
[26]  Nauta ergo mari se commissurus
[27]  adhunc quidem usum ultra dudum necessaria,
[28]  ut horologium exactum, instrumentumque
[29]  elevationibus poli stellarumve aliarum
[30]  capiendis accommodatum, notitiamque fixa–
[31]  rum notabiliorum; neque instrumento, neque
[32]  scientia alia opus habet, quam Sphaera
[33]  artificiali novo hoc modo adornata,
notitiaque usus ejus, et longitudinis cujusdam fixae. Sphaera Artificialis, quae poterit esse
[34]  ampla satis, ut aequator ejus accuratarum
[35]  divisionum
saltem
ad quartam usque minuti
[36]  graduum primi partem,
si velimus
capax sit.
Si quidem velimus inquam, eousque subtilitatis progredi in circulo aliquo coelesti, quousque progressi sumus in Horologio, cum horologium habeamus, quod secunda minuta satis fide monstret et minuta secunda horaria, tribus quartis minuti gradus, respondeant tanta subtilitas ut jam supra dixi necessaria non est; et si esset, possent commode nihilominus rationes haberi, quibus plurimum divisionum lucremur. Praeter hanc sphaeram ergo opus est nautae, tum et
cognitio–
[37]  ne usus ejus facillimi hactenus explicati, tum
[38]  notitia longitudinis fixae (a polo remotioris)


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 2
text layer 3
text replacement
deletion 1
insertion 1


back to index