[ 1]  manifesta consideranti ratio est. Esto Polus
[ 2]  Arcticus
a
Antarcticus
b
Acus magnetica
[ 3] 
cd
sub linea aequinoctiali
ef
posita
[ 4]  cujus extremitas
c
arcticum, at
d
antarcticum
[ 5]  polum respiciat. Manifestum est, cum aequalis
[ 6]  sit conatus
d
versus
b
et
c
versus
a
acum
[ 7]  sub
linea
in aequilibrio ac proinde horizonti paral–
[ 8]  lelam manere
ac proinde sub linea navigantibus, qui scilicet variis maeandris ut
eik
lineam crebro secant, acum, ut a Lusitanis observatum est, perpetuo titubare
. At cis lineam inter
e
et
a
[ 9]  vel
f
et
a
seu sub parallelo
gh
[10]  praevalebit utique polus propinquior
a
ac
[11]  proinde illuc magis declinabit
[12]  contraria trans Lineam ratio est.
[13]  Idem
experimento Terrellae magneticae confirmari
[14] 
potest
[15] 
seu
globi
Magnetis in Globum tornati
[16] 
experimento confirmari potest
,
ubi acus eodem
[17] 
plane modo
cui acus imposita eodem plane
[18] 
modo
se disponit.         Et scripsit mihi
[19]  aliquando R. P. Kircherus
cui caeteris certe
[20]  novissimis Patrum societatis in omnes Mundi
[21]  plagas navigationibus plane extra dubium
[22]  positam esse acus inclinatoriae veritatem.
[23]  Quo posito ut ad certam
universalemque ab omni
observatione coelesti et
aeris injuria independentem
Elevationis Poli
investigationem
[24]  per magnetem
universaliter sine ulla coeli
[25] 
observatione etiam in magnetis observationem
pervenia–
[26] 
tur
, duplex iniri via potest, altera Geometrica
[27]  altera Mechanica,
utraque
ambaeque
inter se et
[28]  experimentis sunt conjungendae. Quod Mechanicam
[29]  attinet, tornandus est globus ex magnete
[30]  quantus optimus maximusque haberi potest, observandumque
[31] 
quos
quibus angulis
quo in parallelo posita acus
[32] 
quibus angulis
quo angulo
inclinetur. Credibile est similem
[33]  fore inclinationem acus in tellure.
Quod Viam
[34] 
Geometricam attinet
Via
[35] 
Geometrica est
, ut progressum
[36]  inclinationis crescentis decrescentisque observemus, ejusque
in regulas reductae
[37]  tabulam si fieri potest ad minuta usque computatam
[38]  condamus.         Experimentis autem sumtis repertum
[39]  est, ipsum inclinationis incrementum non esse
[40]  uniforme, sed continue crescens. Hinc injecta
[41]  mihi
suspicio
est,
inclinationes
[42]  esse sinubus proportionales.         Notavi enim
[43] 
naturam non angulos sed
plerosque naturae
[44]  effectus qui
pro angulorum ea ratione
angulis mutatis
variantur,
[45]  non angulis sed sinubus
tangentibus, secantibusve
, esse proportionales ita ictuum
[46]  obliquorum quantitas, et corporis in plano inclinato
[47]  descendentis gravitas est ad gravitatem aut vim
[48]  recta ferientis aut descendentis,
ut
in
[49]  reciproca ratione secantis anguli inclinationis
[50]  ad radium.         Refractiones quoque non ab angulis,
[51]  sed sinubus pendere, nunc apud plerosque confirmatur.
[52]  Idem de pendulorum vibrationibus in confesso est, et
[53]  Illustris vir, Robertus Moraeus suspicatus est, etiam


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 2
text layer 2.1
text layer 2.2
text layer 3
text layer 3.1
text layer 3.2
text replacement
deletion 1
insertion 1
insertion 1.1


back to index