[ 1]  ≺-≻ a fortissima, quae efficiat,
[ 2]  ≺et ut≻ ≺r≻etineat versus septentrionem,
[ 3]  ≺n≻avem ratione et globus et caetera omnia
[ 4]  retineant eundem situm, et ipsa quoque
[ 5]  ab iis pendens tabula. Quod ut fiat possunt
[ 6]  et caetera omnia ubique aciculis similiter frictis
[ 7]  adimpleri, aut potius si non superius globus,
[ 8]  saltem inferius tabula. Quam superius
[ 9]  globus sequetur perpetuo in septentrionem
[10]  dirigatur magnete vel acicula, et per conse–
[11]  quens toti machinae erit idem situs. Hoc jam praestito
[12]  tota res confecta est. Nam nave flexa flectetur
[13]  simul id quod punctum imprimit, machina non
[14]  flectitur, et per consequens in oppositam flexionis
[15]  partem flectetur tabula, et punctum impressum
[16]  similiter declinabit, et per consequens in tabula
[17]  totus navis motus, sed inverse spectandus exhibebitur
[18]  nam quae plaga in navi est oriens in tabula
[19]  erit occidens, quae septentrio ea meridies. In
[20]  tabula praeterea designentur gradus tum longi–
[21]  tudinis tum latitudinis, ut appareat quae sit
[22]  declinatio. Sit praeterea aliquis qui diligentur
[23]  qualibet septimana tabulae ascribat horas,
[24]  et redigat multas tabulas in unam agglu–
[25]  tinando, et deinde ex iis extractum delineationis
[26]  nach dem verjüngtem maßstab faciat.
Ea
Tabulae
[27]  vero in margine ascribi potest, quae tunc litora,
[28]  quam promontoriorum, currentium faciem
[29]  longitudinem diei, elevationem poli observaverint
per cam. obscur. statim designet
per cameras obscuras semper perpetuo situs mutatio designetur.
[30]  Ea ratione ad summam perfectionem veniet
[31]  tandem Hydrographia, et si idem in terra fiat,
[32]  geographia perfecte loca designabuntur. Nec
[33]  erit quicquam quod nos amplius miretur, praeter
[34]  unam magnetis declinationem . Sed tamen
[35]  et huic rei multorum observationes facile mede–
[36]  buntur. Quaelibet ita navis perfectam
[37]  non solum formae, sed et celeritatis sui cursus delinea–
[38]  tionem exhibere poterit. Idem poterit facere
[39]  currus in terra. Imo et homo simplex simile instrumen–
[40]  tum portans, et
mensuraturus
delineaturus cryptas
, aliaque loca
[41]  non facile accessa. Tibi DEUS grates ago,
quod
[42] 
tuam
erga me misericordiam providentiamque agnosco,
[43]  qui rem generi humano tam utilem mihi po–
[44]  tissimum in mentem venire voluisti.        
[45]  NB. Utinam inveniretur alioquando magnes aliquis
[46]  perpetuo se vertens ad solem, uti magnes ad
[47]  polum. Qua ratione possent longitudines sola sup–
[48]  putatione inveniri, inveniretur enim quantitas
[49]  diei, qua determinata nullo amplius horologio
[50]  opus esset.
Sed interim etsi
Hoc fortasse unus prae–
[51] 
stare potuisset Drebelius. Sed etsi
hoc haberetur,
[52]  instrumenti tamen proxime delineati utilitates
[53]  nondum exhauriret, quippe quod non tantum aliquan–
[54]  do consulenti locum monstrat, sed perfecte totum
[55]  navis cursum exhibet. Chymistae ferunt tincturam
[56]  ejusmodi magnetem esse et ad solem perpetuo converti.
[57]  Sane Drebelium in arcana chymica penetrasse ne–
[58]  ≺ga≻ri non potest.        
[59]  ≺Con≻jicies aerem cum sit instabilis mutationem etsi initio
[60]  non sit sensibilis progressu temporis fore. Sed minime, quia quaelibet insen–
[61] 
≺sibilis≻ declinatio non alteri≺us≻ cau≺sae est≻, sed est quaelibet per se ab altera


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 2
text replacement
insertion 1


back to index