[ 1]  Caeterum non rebus tantum per planum trahendis, sed et aliis corporibus in aliis
[ 2]  innitentibus, et relictis illis movendis, nocet attritus, ut funibus replicatis,
[ 3]  quibus motus varie reguntur, huic rei remedium inventum est. Pone
[ 4]  a pondere A attrahi pondus B, funem autem per trochleas C, D ire. Ponatur
[ 5]  primum trochleae immobiles et in centris suis fixae, patet attritum funis
[ 6]  fore, contra trochleam in attactuum locis. At si mobiles sint trochleae
[ 7]  patet idem fieri quod in rotis, ut vis movens rotam agat
centro
radio
[ 8]  EF, unde et facile superatur attritus qui restat in ipso E, rotae
[ 9]  contra axem, non tantum, quod exiguus esse potest, et quod potest ungi,
[10]  hoc enim idem quodammodo praestari posset in loco attactus, F,
[11]  sed quod vis movens distantia a centro multiplicatur, unde quanto
[12] 
vis movens major,
trochlea major
et circulus exiguus E, vel attactus
[13]  axis et trochleae minor, tanto facilior motus. Verum est a trochleae magnitudine
[14]  aliud oriri incommodum, nam
circulus
circuli circumferenfia magis
accedit
plano
rectae
, ac
[15]  proinde attritus major, sed
id
ea
incommoditas, compensatur vi aucta,
[16]  cum attritus qui superest sit exiguus.        
[17]  Esto circulus A in circulo B, quem intus tangit
circulus
, A, eo loco
[18]  quo circulus B tangit planum seu in C. Ponatur circulus
[19]  A, esse superficies cylindrica provolvaturque, quaeritur
[20]  an aliqua in ea re utilitas, volvens tangere
[21]  intelligatur in C, D aget circa
centrum
C velut centrum
[22]  motus, nec referre arbitror, planum immediate an circulum
[23]  B attingat. Imo contra circulum D nocere arbitror tum pondere
[24]  suo, tum attactu, qui major est quam ipsius circuli D.
[25]  Subjicere placet, solutionem difficultatis de duabus Rotis concentricis ab
[26]  Aristotele motam, de qua commentatores ejus mechanici, sed et Galilaeus et
[27]  Tacquet, et Franciscus Linus aliique acriter disputavere.
[28]  Rota B volvatur super plano AD, in ea descriptus
[29]  intelligatur circulus ei concentricus C; dum
rota
circulus
[30]  EB provolvitur usque in D ubi E rursus ad
[31]  planum revenisse ponatur patet rectam
[32]  ED aequari circulo BE. Eodem tempore
[33]  et circulus FC circuitum absolvet, et quando
[34]  E perveniet in D tunc F perveniet in G. Jam circulus FC
[35]  continue applicatur
lineae
rectae
FG, ergo ejus circumferentia, rectae FG aequalis,
[36]  at recta FG aequalis rectae ED, et recta ED. circumferentiae EB. Ergo
[37]  circumferentia FC circumferentiae EB, quod est absurdum. Haec
[38]  ut clarius intelligantur, filum circumligetur circumferentiae EB
[39]  quod iter provolvendo relinquet in plano. Rota FC ponatur exire
[40]  nonnihil ex rota CF, et similiter in plano substrato CF, volvi, eique
[41]  filum esse circumligatum, deinde circulorum loco polygona substituantur.
[42]  Respondetur jam negando, polygonum interius plano FG perfecte
[43]  congruere dum enim polygonum super centro E erigitur
[44]  tunc punctum F surgit in H, et punctum I in K ac proinde deseritur planum LG.


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 2
text replacement
deletion 1
insertion 1


back to index
Catalogue information