[ 1] 
De Motu (1)        
[ 2] 
cogitata confusanea.
       
[ 3]  De Detrimento Motus (ab attritu scilicet)        
[ 4]  Esto corpus A. insistens plano in BC.,
linea
ergo sit ut recta DE.
cui
pondere suo innititur
.
[ 5] 
Hoc si
Ponatur
impelli recta DE., sentietur aliqua in propellendo difficultas.
[ 6] 
Equidem
Et si primum quaestio est
si planum ponatur esse perfectum atque ita durum, ut planitiei
[ 7]  summa aequalitas nullo incumbentis nisu mutari possit, difficultas tamen
[ 8]  superfutura eadem sit, ab ipso illo nisu unionis, quo corpora jungantur. Sed non arbitror,
[ 9]  alioqui enim
summe polita
in summe politis
, ut glacies maxima onera
[10]  non tanta facilitate propellerentur. Et si unionis vis a nisu est, tanta
[11]  foret unio quantus est nisus, et separare volentibus superandum esset totum corporis
[12]  pondus, nec facilius esse impellere corpus in glacie aut aqua quam tollere
[13]  in sublimen. Credendum est ergo attritum omnem esse a corporum
[14]  inaequalitate.
Porro inaequalitate, sca
Seu scabrities si par est
Seu
[15] 
scabrities
Aestimanda
autem sunt, quantitas contactus, scabrities,
[16]  pondus innitentis, quantitas contactus, nam plurimum interest globum, an cubum
[17]  propellas; scabrities, nam refert in marmore polito, an in tapete
[18]  globulus
sit
decurrat
; ac pondus innitentis, nam globus ponderosior caeteris
[19]  paribus non aeque procurret sed re recte expensa
nihil conferre arbitror pondus, nisi
[20] 
ita
judico
si corpus ut globulus decurrat super tapete, nihil conferre
[21]  ejus pondus ad attritum.
Consideranda semel
Sed
pondus idem agit
[22]  etiamsi in vacuo moveretur totam enim vim motus statim reducit
[23]  ad certum moderamen, eaque vis obstaculo aliquo recepto, et saepe continuato
[24]  ut quando in tapete decurrit continue decrescit. Perinde ac si in corpus
[25]  in media aquae procurrat.
Sed ita
Idem
est quando
corpus poni
[26] 
globum
ponimus decurrere in tabula glutinosa. Sed quando ponimus
[27]  tabulam esse inaequalem, pondus corporis ad rem pertinere arbitror;
[28]  majore enim vi opus est, ad elevandum corpus, ut exiguum quendam montem
[29]  superet, quam ad ipsum a glutine avellendum. Ibi enim glutinis
[30]  tantum vis superatur, et corporis in quantum motui in plano
[31]  resistit pondus ejus. Hic vero ipsum corporis pondus idem est de alio
[32]  nisu corporis contra aliud corpus quod contingit, ut chordarum contra
[33]  rotas. Excutiendum tamen obiter est, antequam pergamus,
an
unde
[34]  fiat, ut corpus in plano etiam politissimo videatur difficulter propelli
[35]  posse. Ego non video unde ea resistentia oriri possit, nisi ab eo qui
[36]  superest attritu, contra aerem
planum
et alia corpora per quae decurrit. Pone
[37]  sagittam horizontaliter projici, pondus eam tandem ad terram deducit,
[38]  ita pondus vehae, sive d'un traineau, agens contra inaequalitates glaciei
[39]  tandem vim impressam destruit. Quod longius projicimus pilam plum–
[40]  beam quam
aeneam
ligneam,
ratio esse videtur, quod plumbum solidum,
[41]  unde minus in eo materiae extraneae, sive aethereae atque ideo
[42]  minus attritus, quemadmodum. Chartam in globulum compressam
[43]  longius projeceris, quam expansam,
quia inter
aut
ne huic exemplo
[44]  chartae latitudinem objicias, longius projicies spongiam compressam, quam
[45]  dilatatam. Et sane ab ejusmodi detrimento oriri pendulorum et
[46]  elateriorum cessationem, aut certe detrimentum videtur manifestum.
[47]  Satis ergo fortis causa ad rationem reddendam, cur corpora majora
[48]  difficilius impellantur. Videmus ergo ab attritu oriri magnorum phaenomenorum


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 2
text layer 3
text layer 4
text replacement
insertion 1


back to index
Catalogue information