[ 1] 
[ 2] 
Galilaeum memo
[ 3] 
Recepta fuit sententia in scholis effectus quosdam extraordinarios
[ 4] 
naturae, qui scilicet eveniunt, quoties alioquin corpore uno ex suo
[ 5] 
loco exeunte, aliud sensibile intrare non posset; a fuga Vacui
[ 6] 
oriri, ut quod duae Tabulae politae cohaerent;
quod aqua
[ 7] 
quod liquor ex vase non effluit, cujus unum tantum foramen apertum est, quod
quod corpore uno
ex loco quodam
extracto proximum invita etiam gravitate sua succedere cogitur (ut aere ex tubo quodam exucto globulum plumbeum in fundo positum prorumpere, et Embolo extracto aquam in antliam assurgere constat) quod
[ 8] 
Sipho bicrurus altero crure in aquam vase quodam contentam
[ 9] 
intrans, altero
infra
vasis
aquae superficiem
corpore extra vas descendens.
Constat siphonem bicrurum ἑτερομήκη, aqua plenus altero crure breviore in aquam vase quodam contentam intrantem, altero corpore extra vas descendentem,
[10]  aquam ex vase
elici facit, donec
effluere facit
elicere
, donec superficies
[11]  aquae ad
eundem cum
orificium
usque cruris extra vas positi decreverit.
[12] 
Ex quo
Cujus postremi
Hujus
phaenomeni ope
, ut obiter hoc loco exponam,
[13] 
aliquando
rationem
inveni conficiendi clepsydram uniformiter fluentem.
[14]  Constat veteres clepsydris, aquam scilicet extillantibus fuisse usos.
[15]  Sed cum
Clepsydra initio fortius flueret,
celeritas effluxus,
[16] 
decrescente continuo altitudine,
ac proinde pressione aquae continuo
[17]  diminueretur,
necesse erat rotas horarum dividere in partes
[18] 
inaequales, quod nec commode applicari poterat ad
minuta
partes
[19] 
horae minutiores
nec proinde satis ad tempus mensurandum uniformis
[20] 
esset
Horologiis arenariis uti placuit, in quibus incommodum
[21]  quidem idem at non aeque sensibile. Ego considerato siphonis istius
[22]  bicruri effectu hoc machinamentum
clepsydrae uniformis
commentus sum.
Clepsydram uniformem inde praeberi sic ostendo:
cum
rationem inveni facilem
Esto
in vase
vas A. aquam continens,
in quod intret
sipho bicrurus CDE. cujus crus minus
DC.
intret in aquam vasis A.
prope ad fundum crus min
et orificio C. prope attingat fundum vasis. Crus majus DE. orificio E. descendat infra C.
       
[23] 
Esto vas aquam continens A. in aquae superficie natans Tabula
[24] 
lignea
levis B. cui infixus sipho bicrurus CDE. cujus
[25] 
crus
minus
CD. per mediam Tabulam cui infixum est descendit
[26] 
in aquam usque superficiem
in aquam usque ad C.
attingit aquam in C.
alterum crus majus
[27] 
DE. extra aquam usque ad E. infra fundum vasis
A.
Esto vero et crassities
[28]  siphonis et apertura utrobique aequalis tum in C. tum in E.
[29]  Sipho aqua impleatur, sive jam ante
infusa
immissa
, antequam
[30]  aquae vasis A. innatet,
sive orificia
orificiis
interim
digito
[31]  obturatis, ne effluat antequam opus sit; vel
[32]  suctu
ex aqua
oris
in C. applicati ex vase A. attracto.
[33]  Quo facto aqua destillabit ex E. in subjectum vas F.
[34]  novaque continue aqua in siphonem succedet, donec scilicet
[35] 
orificium cruris longioris E.
aquae in vase A. continuo
[36] 
effluxu deminuta descendat usque ad orificium cruris longioris E.
aquae in vase A.
[37] 
effluxu deminuta descendat infra C.
superficies
aquae in vase A. effluxu aquae dimin
effluxu deminuta descendat infra C.
[38] 
Et hoc quidem fieret, si sipho immobilis interim esset, verum
[39] 
quia sipho aquae innatat una cum Tabula cui infixus est, descendet
[40] 
et ipse cum orificio E.
nunquam ergo cessabit
effluxus
extillatio, donec
omnis aq
vase A. omni
pene
aqua exhausto orificium C. fundum ipsum
[41] 
vasis attingat.
quantum descendit aquae superficies. Nunquam ergo aquae superficies orificium
E. assequetur
C. deseret ac proinde nunquam cessabit extillatio.
Cumque sipho
interim
semper sit plenus,
et altitudo aquae super C. eminentis, quae sola in siphonem premere posset, semper eadem, ergo
pressio aquae semper eadem, ac proinde extillatio aequalis erit. Quod desiderabatur.
[42]  Destillatio ergo guttarum tempus exacte mansurabit
, ac proinde
[43] 
ita ut post penduli vibrationes nihi
. Ausim dicere post
[44]  nobis suppetere exactius.
Nam
[45] 
Et
quemadmodum penduli cursus non cessat, etiam eo tempore
[46]  quo Horologium tenditur
ita
quod
qua praerogativa omnia
[47] 
alia
nec fit
irregularis etsi Elaterium cui applicatur
[48]  mature serove,
an
item
fortiter aut debiliter tendatur;
[49]  nec turbatur, etsi Elaterium nunc celerius nunc
[50]  tardius se restituat, et tractu temporis debilitetur,
[51]  quae
praerogativae
nulli hactenus invento horologio tribui potuere;
[52]  ita in hoc Horologio eadem evenire necesse est. Nam
[53]  si aquam vel manu vel machina
[54]  non difficulter applicanda ex vase F. in vas A.
[55]  refundas, antequam totum exhaustum sit,
restituetur Horologium in priorem statum, et
non ideo minus
[56]  interim continuabitur
distillatio eodem
extillatio
,
[57]  eodem plane modo: pressio enim non perturbatur quia
[58]  aqua
vasis A.
aucta seu superficie ejus ascendente, etiam Tabula B.
[59]  ascendet cum toto siphone.
Ut experimentum
Ut res
[60]  succedat rectius,
necesse est
opus est
siphonem sustineri ne extra vas
[61]  labatur, Tabulam B. esse satis levem, ut siphonem possit
sustinere
ferre
,


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 1.1
text layer 1.2
text layer 1.2.1
text layer 1.2.2
text layer 2
text layer 2.1
text layer 2.2
text layer 2.2.1
text layer 2.2.2
text layer 2.2.2.1
text layer 2.2.2.2
text layer 2.3
text layer 3
text layer 3.1
text layer 3.2
text layer 3.3
text layer 3.3.1
text layer 3.3.2
text layer 3.3.3
text layer 3.3.4
text layer 4
text layer 4.1
text layer 4.2
text replacement
deletion 1
insertion 1
insertion 1.1


back to index
Catalogue information
Print