[  1]  Gerick.lib.5 cap. 4
Jam motus terrae diurnus
[  2] 
quam annuus tractu temporis fit
[  3] 
tardior, ipsa terra scilicet crescente
[  4] 
ut alia vegetabilia hinc haud dubie
[  5] 
praecessio aequinoctiorum.
       
[  6]  cap. 5.
Semper in
[  7] 
tellure duae sunt intumescentiae a partibus
[  8] 
oppositis, tempus vero inter
duas
ejusmodi
[  9] 
intumescentias ut et detume–
[ 10] 
scentias est 12 horarum cum
minu–
[ 11] 
tis. Duo haec tempora faciunt 24
[ 12] 
horas cum
min. quae fere constituunt
[ 13] 
25 horas atque ideo singulis diebus in–
[ 14] 
tumescentia summa integra fere hora
[ 15] 
(50' minutis) tardius ad eundem meridi–
[ 16] 
anum redit.
Intumescentia
[ 17] 
maxima cum luna
meridianum occupat
[ 18] 
supremum vel imum,
ut
in
pleniluniis
[ 19] 
et noviluniis itidem major, item intra
[ 20] 
Tropicos quam versus polos, item tempore
[ 21] 
aequinoctiorum. Sed quia simul intu–
[ 22] 
mescit ab opposita quoque Lunae parte
[ 23] 
ergo non a sola Luna. Ideo advo–
[ 24] 
cando telluris circumgyratio ut magni vasis.
[ 25] 
Motio autem duplex bisectum per Ame–
[ 26] 
ricam quando apud nos est intume–
[ 27] 
scentia meridie est apud Antipodes eodem
[ 28] 
quoque tempore, scilicet media ipsorum
[ 29] 
nocte
().        
[ 30]  cap. 7
Solis profun–
[ 31] 
ditas tempore crepusculi 24 gradus non
[ 32] 
excedit, sed ad summum
grad.
[ 33] 
terminatur, plerumque tamen 18. nonnunquam
[ 34] 
16 tantum est grad.
(+ experimenta
[ 35]  instituenda quando crepuscula longiora +)
[ 36] 
ideo aer sensibilis circiter ex Riccioli
[ 37] 
calculo miliarium Germ. 24.
[ 38] 
        cap. 7 Odor maxima–
[ 39] 
rum urbium sentitur per 4 miliaria
[ 40] 
Germanica et odor terrae a navi–
[ 41] 
gantibus per 6.
       
[ 42]  cap. 8 Relatio
[ 43]  lichii de Carpathio monte, et regionibus
[ 44] 
aeris
(+ adde aliam Morini de regioni–
[ 45]  bus subterraneis cujus meminit Gassendus
[ 46]  in vita Peireskii. +)
Memorabile
[ 47] 
sclopetum in summo aere explosum nullum
[ 48] 
pene sonum edidisse, at sonum mox
[ 49] 
in convalles delatum horrendum dedisse
[ 50] 
murmur.
Vidit nubes sub pedibus,
[ 51]  in quibus antea velut in nebulis
[ 52]  inerat.        
[ 53]  cap. 9
Frigiditas non
[ 54] 
est in
in montibus
quasi media regio aeris sit frigida,
[ 55] 
sed a montium effluentiis, terraeque.
Hinc Zabarella
[ 56] 
in monte Veneris agri Patavini aestivo tempore eundem
[ 57] 
qui in fundo expertus calorem.
[ 58] 
Gerick.lib.5 cap. 10
Quando aer plus aquei
[ 59] 
humoris recepit tunc se magis extendit
[ 60] 
majusque spatium occupat: quo vero magis
[ 61] 
humore constituitur, eo magis se contrahit
[ 62] 
seu minus spatium occupat.
Unde semper
[ 63] 
post pluviam
astra apparent clariora
[ 64] 
et minora, minoresque habent refractiones
[ 65] 
et id tempus ad observanda sidera longe
[ 66] 
aptissimum.
Hinc sidera nobis ob aerem
[ 67] 
apparent ab horizonte elevatiora,
[ 68] 
quam revera sunt; imo videri
[ 69] 
esse supra horizontem cum sunt infra.
[ 70] 
Hinc omnia eorum puncta visibilia immu–
[ 71] 
tantur, elevationes, ascensiones, descen–
[ 72] 
siones, longitudines, latitudines, de–
[ 73] 
clinationes, ipsa aequinoctia et solstitia.
[ 74] 
Hinc diametri apparentes quoque in
[ 75] 
horizonte majores cernuntur,
et
quan–
[ 76] 
to elevatiora magis restringuntur; hinc
[ 77] 
et in horizonte soli et lunae Elliptica
[ 78] 
vel ovalis forma,
ita ut diameter
[ 79] 
horizontalis sit 30' verticalis 36' mi–
[ 80] 
nutorum. Hinc astra propter aeris
[ 81] 
sphaeram semper nonnihil elevantur
[ 82] 
a vero suo loco. Ideo Tycho duas
[ 83] 
construxit refractionum tabulas unam
[ 84] 
pro planetis et fixis alteram pro
[ 85] 
sole, quam et Lunae quodammodo
[ 86] 
applicari posse censet. In sole
[ 87] 
ad 45 grad. in fixis ad gradus alti–
[ 88] 
tudinis 20 has refractiones exhibet.
[ 89] 
Si sublimiores sunt stellae superfluum
[ 90] 
putavit aestimare refractiones quia
[ 91] 
tunc radii stellarum vapores rectius
[ 92] 
penetrent. Fixae quomodocumque non–
[ 93] 
nihil amittunt de refractione
[ 94] 
solis tam in horizonte quam aliis
[ 95] 
altitudinibus, quia de nocte et praesertim
[ 96] 
hyeme observantur, sol autem de die et
[ 97] 
aestate, tamen secundum leges opticas
[ 98] 
refractio fixarum debet esse eadem
[ 99] 
quae solis, et non tantum in elevatione
[100] 
ad 20 vel 45 grad. sed et in omni
[101] 
elevatione (+ poli puto +) quia ubivis
[102] 
gentium aeris sphaera est consequenter
[103] 
refractio, quod et Tycho ipse anno
[104] 
1600 cum esset in Bohemia et ob–
[105] 
servationes continuaret expertus est; inve–
[106] 
nit enim altitudinem Spicae Virgi–
[107] 
nis sub 30 grad. 1. scrupulum proxime
[108] 
refringi.
Sed et propter variationem
[109] 
altitudinis et ideo sphaerae aeris, virtute
[110] 
densitatis refractiones quotidie
[111] 
variant. In horizonte quoque sidus
[112] 
per copiosiorem aerem videtur, id est quod non
[113] 
tantum super sed et circa nos est. Hinc major
[114] 
species praesertim quia aer terrae proprior compressior.
[115] 


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 2
text replacement
deletion 1
insertion 1


back to index
Catalogue information