[  1]  Honorat. Fab. tract. φys. 1. lib. 2. prop.70
[  2]  Tot modi sunt remissionis quot adductionis.
[  3] 
vel enim
(+ Nota adductio vel remissio
[  4]  si est in extremis fit in linea recta, si
[  5]  in medio fit in angulo. +) Prop. 86.
[  6]  Chordae ejusdem tensionis diversae lon–
[  7]  gitudinis reducuntur ut longitudines seu
[  8]  chordae. (+ Et contra si eadem longitudo,
[  9]  ut tensiones. Et si utraque diversa in dupli–
[ 10]  cata ratione. +)Prop. 103 Chorda tensa qua–
[ 11]  druplo pondere appenso, duplo majorem so–
[ 12]  num edit quam simplo, vel chorda tensa
[ 13]  nonuplo pondere appenso triplo acutiorem
[ 14]  sonum edit quam simplo. (+ NB. an
[ 15]  Honorati Fabri ratiocinia sint vera
[ 16]  etiam sic experientia dijudicari potest,
[ 17]  si se restituenti opponatur pondus maximae,
[ 18]  quam movere potest gravitatis, et videatur
[ 19]  hic an illic in restitutione prope initium
[ 20]  an finem, facilius moveat. Nisi forte aliquid
[ 21]  facit aër jam impressus quo omnia impetum
[ 22]  retinet quodammodo, non in tanto gra–
[ 23]  du tamen; haec omnia subtilius determinanda, ut et
[ 24]  an verum sit lapidem projectum initio tar–
[ 25]  dius medio celerrime surgerem, fine tar–
[ 26]  dius, donec omnino delabi incipiat. +)Prop. 140.
[ 27]  Scholio.
Chorda aurea aequalis
[ 28] 
longitudinis crassitudinis et tensionis cum
[ 29] 
aerea sonum graviorem edit fere in subdu–
[ 30] 
plicata ratione gravitatum auri et aeris:
prop. 140
sqq.
Si tendatur chorda primo modo rumpetur
[ 31] 
ad immobilem extremitatem.
Chorda rum–
[ 32] 
pitur in medio juxta secundum modum per se,
[ 33]  item juxta tertium per se, imo etsi
hinc
[ 34] 
inde trahatur inaequali nisu tamen rumpi–
[ 35] 
tur in medio.
Tempore humido chorda faci–
[ 36] 
lius rumpitur
et sonum edit graviorem,
[ 37]  ratio est quia aqua difficilius extenditur quam
[ 38]  aer, seu
de
aer
liquidus, quam crassus.       
[ 39]  Prop. 152. Chordarum aeque ten–
[ 40]  sarum et aeque
pulsarum
pulsatarum
major
facilius sonat.
[ 41] 
diutius tinnit.
Per fi
[ 42] 
        Prop. 163. lib. 2.
dicti tract. 1. Hon. Fab. ait
[ 43]  a filaminum tensorum adductione explican–
[ 44]  dam vim electricam, de quo jam in dialo–
[ 45]  gis.       
[ 46]  Hon. Fabr. Tract. φys. 1. lib. 2. prop. 164. Chorda
[ 47]  unisona alia pulsata sonat, licet in diverso
[ 48]  organo, dummodo in vicinia.
Major
[ 49] 
Consona sonat minor pulsata majori
,
[ 50]  non contra, nisi in eod. organo. Sentitur
[ 51]  motus pulchre etiam cum non sonus, pluma
[ 52]  alteri affixa.       
[ 53]  Prop.
66.
166.
De tensione et restitutione ut paulo
[ 54]  ante lineae seu chordae, ita nunc plani,
[ 55]  v.g. tympani.       
[ 56]  Hon. Fabr. Tract. φys. 1. lib. 2. prop. 170. sqq. De re–
[ 57]  stitutione aeris et aquae compressorum vel dila–
[ 58]  tatorum.       
[ 59]  Hon. Fabr. Tract. φys. 1. lib. 2. prop.
181.
182.
De chordis
[ 60]  propria vi pendentium tensis, ubi puncta
[ 61]  tendi pro ratione altitudinum, et
hinc tensione, to–
[ 62] 
tales chordarum esse ut quadrata ponderum.
[ 63]  Honorat. Fab. tract. phys. 1 lib. 2.: Prop. 202.
[ 64] 
Pondus duobus funiculis appensum subdu–
[ 65] 
plam (dimidiam) tantum vim singu–
[ 66] 
lis conjunctim imprimit illius, quam
[ 67] 
singulis seorsim imprimeret,
quod
[ 68]  manifesta experientia videmus.       
[ 69]  Honorat. Fab. tract. phys. 1 lib. 2.: Prop. 207.
[ 70] 
Soni
fere
omnes a potentia motrice tensorum
[ 71]  oriuntur.       
[ 72]  Honorat. Fab. tract. phys. 1 lib. 2.: Prop. 208.
[ 73]  Vi corporis Tensi potest lapis attolli, imo
[ 74]  si recte procedatur (NB.) clavus adduci; et hic
[ 75] 
est exquisitus clavos educendi modus sine for–
[ 76] 
pice, imo et seras
et alia ferramenta.       
[ 77]  Noxii humores educi possunt ope tensionis
[ 78] 
sine forcipe, imo et serae ipsae et alia fer–
[ 79] 
ramenta
, venena
,
pus ex ulcere urina
[ 80] 
ex vesica obstructa imo cucurbitulae loco
[ 81] 
admoveri posset tubus materiam tensam
[ 82] 
continens.
Hac
Opera eadem educi potest subito
[ 83]  ex tela madida humor, succus ex
panno,
[ 84] 
pomo vel carne, hinc novus distillationis
[ 85] 
modus oleum recens ex panno.
Hinc hac eadem opera siccantur corpora, imo
[ 86] 
succus purior et defaecatior exprimi potest
[ 87]  et prop.
208.
209.
Opera tensionis congregan–
[ 88] 
tur homogenea.
Hinc multa colligi
[ 89] 
possunt primo
forte
portionem illam
[ 90] 
aquae gravioris, quae inferiorem tubi tractum occu–
[ 91] 
pat, inde forte
crassiorem effici, scilicet separatis
[ 92] 
purioris materiae partibus: secundo si haec eadem
[ 93] 
portio crassior servetur et in aliam fistulam
[ 94] 
transfundatur aeque altam sed angustiorem,
[ 95] 
cum iterum subsidat et separetur alia purioris
[ 96] 
materiae portio, reliqua pars quae inferio–
[ 97] 
rem cavitatem obtinet, inde adhuc crassior
[ 98] 
evadet, atque ita deinceps si in angustiores fi–
[ 99] 
stulas transfundatur. Tertio an forte ad eum
[100] 
crassitudinis gradum hac arte perveniet,
[101] 
in quo diversus corporis status esse videatur, an
[102] 
forte inde illa crassior portio incalescet sic
[103] 
enim ad ignem incalescit aqua, nempe ubi par–
[104] 
tes puri humoris separantur, partes ignis col–
[105] 
liguntur, inde calor juxta verissimam hypo–
[106] 
thesin quam suo loco innumeris fere tum
[107] 
rationibus tum experimentis comprobatam
[108] 
exponemus. Hinc si adhibeatur illa aqua [...]
[109] 
vitae seu vitis [...] facilius incalescet imo et
[110] 
accendetur, [...] chordae ipsae ex maxima tensione
[111] 
non modo calorem, verum etiam ignem
[112] 
concipiunt, denique an forte subsidens illa
[113] 
mercurii portio in angustiores fistulas trans–
[114] 
fusa eo modo quo dictum est tandem
(NB)
[115] 
calcinari potest, ut scilicet habeas
(NB)
[116] 
sine ignis ope diversas resolutiones
(+ hoc
[117]  ad rerum divisiones per se tentandum de spiritu li +)
immo an forte arte
[118] 
quadam fieri potest ut in lapsu aquae ex
[119] 
altissimo monte in diversas fistulas trans–
[120] 
fusae, eo modo quo dictum est (possunt
[121] 
enim facili arte revolvi claviculae,
[122] 
obstrui aperiri fistulae) sint diversi fontes
[123] 
ad radices montis quorum alii aquam fri–
[124] 
gidam, alii
(NB)
calidam, alii pinguem
[125] 
instar olei effundant, alii ventum va–
[126] 
⟨lidum⟩ emittant.


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 2
text replacement
deletion 1
insertion 1
editor's change


back to index