[ 1]  Hon. Fab. Tract. φhys. 2. append. cap. 1
[ 2]  Novum Experimentum de Thermometro,
si sit
[ 3] 
ampulla [...] longiore collo,
aperto
orificio
aquam aliquo–
[ 4] 
usque continens, [...] si manibus calidis ampullae corpus
[ 5] 
contrectes, aqua descendit, sed si paulo diutius ma–
[ 6] 
num admoveas
non solum ascendit rursus in lo–
[ 7]  cum priorem, sed et ultra.
Si sit eadem am–
[ 8] 
pulla et aqua assurgat
in
aliquousque
ad D.
et
[ 9]  nix corpori ampullae circumdetur, initio ascen–
[10]  dit aqua usque ad E. supra D., deinde rursum
[11]  descendet in D. et tandem rursus ascendet
etiam
supra
[12]  E paradoxum sed verum. Ratio prioris expe–
[13]  rimenti haec est, quod scilicet initio tantum
[14]  pars subtilissimus nempe mercurius calore
[15]  rarefit, et ascendit solus, atque ita
vas
suam aquam
[16]  aquam crescere et descendere sinit, at si calor
[17]  longius duret rarefactio rursus
[18]  pertingit in totam aquam (+ et mercurium
[19]  in eam recidit ambientis forte condensatione
[20]  unde aliud in clausis Thermometris NB. +)
[21] 
Sed haec ratio nulla est teste autore, quia si convexitas sit intrinseca prius ascendit. Ergo
[22] 
a vitro.
[23]  Secundi experimenti alia plane ratio est,
[24]  quod scilicet densatur vitrum, unde contrahi–
[25]  tur, sphaera seu ampulla (intror–
[26]  sum), ergo et spatium, ergo
aqua
altius
ex
ascendit
[27]  (nam si convexitas vitri sit intrinseca, aqua pri–
[28]  mum subsidit). At cur mox in fine altius
[29]  evadit, quia perennis ex nive mercurii fluvius
[30]  in ampullam
per poros
subit, et ita explicat augetque humor–
[31]  is molem. Nota hunc esse illum mercurium
[32]  qui aquam frigefacit aestivam, aerem hybernum,
[33]  qui saepe
si fervente aestu pori laxiores, sangui–
[34] 
nem
subito figit.
Hinc aqua cocta ubi defer–
[35] 
buit salubrior.
(+ NB. hic est
meus
meum
Alcali sum–
[36]  mum seu Alcahest Helmontianum +)
Hic mercurio
[37] 
subtilitatem et perpetuam fluiditatem conciliat, hinc
[38] 
aquae
frigidae
stygiae
mortale frigus, hinc cicutae ve–
[39] 
nenum frigidum, [...] hinc aqua frigida ubi pri–
[40] 
mum soli exponitur, frigidior sentitur, quia primus
[41] 
ille calor subtilem hunc Mercurium excitat, unde
[42] 
particulae quasi audaciores evadunt, et immersam ma–
[43] 
num
penepenetrant (+ an ut modico humore au–
[44]  getur ignis, et mane oriente sole frigus majus +).
[45] 
Hinc aqua ubi deferbuit saeviente bruma citius
[46]  gelatur, discursus enim hujus humoris impedit gel–
[47]  ationem. In vitro poros esse vel
[48]  hinc patet quod quaedam ex vitro hermetice
[49]  sigillato modico calore avolant.
Imo aliqui
[50] 
ipsum Mercurium metallicum quadam arte
[51] 
per poros vitrei vasis intrudunt. Adde si vis sub–
[52] 
tilem illum halitum vel succum ex aurei mali cor–
[53] 
tice levi manu expressum, qui per poros vitrei
[54] 
scyphi intruditur. Quod si dicas
irrepere per superficiem totam per vas superius coa–
[55]  ctum dices, non enim apparet in superioribus vestigium et idem est in Hermetice clausis.       
[56]  Glacies est densior aqua in partibus singulis, etsi totum sit rarius, hinc partes
aquae
glaciei tritae
[57]  fundum petunt.       
[58]  Optimus Thermometri modus hic est. Sit vas aqua plenum
[59]  ampullae cujusdam aliquid aquae continentis longius collum inversum immergatur, quae aqua
[60]  in subjectum vas non defluet. Aliud Thermometrum spiritu vini infuso, qui (contra
[61]  quam aqua) calore ascendit, frigore descendit.       


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 2
text replacement
insertion 1


back to index