[ 1] 
Aqua gla
Ampulla paulo antequam aqua ad summam illam saltus periodum
[ 2] 
adveniet, glacie
exeruta, etiam extra eam saltum fecit, et subito quasi instanti
[ 3]  fluxum perdidit et glacie astricta est, et quidem tota. Hinc jam cum
[ 4]  repetitis experimentis easdem semper periodos teneri observaremus, voluimus
[ 5]  in variis liquidis experimenta instituere, et notare hos status: statum naturalem,
[ 6]  statum primae levationis, statum contractionis, statum quietis, statum eleva–
[ 7]  tionis, statum saltus in puncto conglaciationis. Nam status motus post saltum
[ 8]  prosecuti
calculum
rationem
habendam non putavimus, cum non sit nisibus prosecutio
[ 9]  rarefactionis a gelu dum induratio penitus absolvitur. Caeterum Glacies istae
[10]  artificiales non habent totam illam duritiem, et praeterea rupturam pilae
[11]  vitreae metuimus, exeruimusque antequam eo res pervenire posset. In aqua fontana
[12]  ita circiter evenit, aqua in statu naturali attingebat gradum vasis 143.
[13]  in saltu immersionis attigit gradum 145.
aut 146.
postea descendit ad gradum
ibique
[14]  quievit, inde ad 131.
129.
assurrexit, ac denique ad 170 (in alio vase ita longo,
[15]  ut effluere exiliendo non posset) exiliit.
Facta quidem sunt experimenta
[16] 
Saltus
maxime differebat in diversis fluidis, cum caetera sic satis con–
[17]  gruerent. Saltus autem erat altior et velocior, in iis quae fortius
[18]  conglaciabantur. In aqua di canella stillata nullus plane observatus
[19]  saltus, sed ejus loco subito transiit ad motum elevationis paulo velociorem
[20]  solito,
ubi et gelu a
quo tempore et gelu
corripiebatur. Aqua di neve
[21]  stratta lentius et differenter admodum ab aliis liquoribus conglaciabatur. Ea
[22]  enim cum saltus tempus erat accelerationem tantum sumsit, sed lentam si mo–
[23]  tui caeterorum liquorum compararetur. Glacies producta non erat aequalis,
[24]  ut in aliis sed interrupta venis disordinatis in omnem partem. Vin rosso di
[25]  Chianti etiam saltu caruit, substituta acceleratione motus. In Moscadello
[26]  bianco non fuit saltus, sed nec allevatio lenta, sed loco allevationis lentae
[27]  et saltus simul allevatio nonnihil solito celerior. In aceto
albo
saltus agglaciationis
[28]  altissimus quidem, sed minoris velocitatis quam aquae majoris quam Moscadelli
[29]  aquae canellae et aceti non distillati. Agro di limone lentissimam tantum
[30]  elevationem habuit. Spiritus vitrioli lentissime assurrexit et uniformiter,
[31]  agglaciatus interim de loco in locum in diversis planis, ut aqua naturalis
[32]  messa in vasi di vetro ad agghiacciarsi in sereno. Oleum ecce condensatum tan–
[33]  tum, totumque in pilam absorptum, atque ita conglaciatum est, sine omni rarefactione,
[34]  unde fit, ut oleum conglaciatum solum summergatur in fluido. Spiritus
[35]  vini mire condensatur frigido, sed nec rarefit, nec conglaciatur. Quod
[36]  jam pag. 168 sqq. attinet conglaciationes Naturales ibi sciendum
[37]  ipsam materiam, etiam insubtilissimis illis velis filisve duriorem, solidio–
[38]  rem et quasi magis cristallinam. Caeterum vasis variis vitreis terreis metallicis,
[39]  variae figurae magnitudinis, plenitatis adhibitis nunc huic nunc illi vento
[40]  expositis, nil nisi summa irregularitas reperta est, modo his modo illis primo
[41]  glaciantibus, eodem tempore. Nisi quod vasa terrea prae caeteris con–
[42]  glaciationem promoveant. Ordo congelationis naturalis hic est: primum
[43]  aqua superior
recipit se
commincia
a rappigliarsi in giro, e da quel primo nastro
[44] 
di gielo che ricorre la circomferentia del vaso
incipit mittere versus partes
[45]  medii subtilissima fila postea per omnem profunditatem, et ex his in omnem
[46]  partem postea fila ista incipiunt obtundi schiacciarsi manentia nihilominus
[47]  alia parte crassiora quam altera forma cultellorum
dalle costole dei
[48] 
quali
reincipiunt excire alia fila subtilissima,
ma fitti e spessi a guisa della
[49] 
piuma, o delle foglie della palma e questi a quel primo ordito fanno
[50] 
per modo di dire un ripieno scompigliato e confuso, finche crescendo per ogni
[51] 
parte il lavoro si va compiendo la tela col totale agghiacciamento dell aqua.
[52] 
La superficie poi di essa si vede tutta graffiata in varie diritture come
[53] 
un cristallo intagliato a bulino finissimo.
Superficies apparet primum plana,
[54]  sed postea cum perficienda est fit colma, et irregularis. Glacies in vacuo magis
[55]  aequalis, magis dura, minus transparens, minus porosa, magis gravis in specie.


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 2
text replacement
insertion 1


back to index