[ 1]  vero etiam contingere ut partes seminis non immediate sibi similes producant sed alias quasdam
[ 2]  quae postea alias, et tandem hae alias omnino similes iis seminis producant, quod in animalibus
[ 3]  videtur potius contingere quam in plantis.         Atque ex his facile intelligitur cur maxima pars
[ 4]  animalium et plantarum semen a reliquo corpore diversum excernant, itemque cur nonnulla sint sterilia
[ 5]  et alio modo quam ex semine propagentur.        
[ 6]  Septem sunt praecipua genera particularum ex quibus corpus humanum conflatur nempe sunt
[ 7]  acres amarae, dulces acidae, salsae serosae, aqueae, et pingues; inter acres numero spiritus omnes qui
[ 8]  per insensilem transpirationem egrediuntur humoresque illos subtiles, ex quibus pustulae et similia
[ 9]  quae ex flava bili oriri dicuntur amarae autem ad fel, et inde ad intestina fere omnes
[10]  delabuntur; dulces carnem componunt; acidae vehiculum sunt aliarum, itemque salsae, hae
[11]  punctim illae caesim poros omnes aperientes. Salsae, etiam acribus permixtae ut cera exasperant, serosae
[12]  pinguibus accurate permistae humores frigidasque fluxiones et pituitam lentam componunt;
[13]  pingues autem ab acribus compactae humorem melancholicum componunt, et serosas illarum
[14]  meatus pertranseuntes in acidas mutant.        
[15]  dec. 37        
[16]  Non dubium mihi videtur quin animalia generentur primo ex eo quod semina maris et foeminae
[17]  permista et calore rarescentia excernant ex una parte materiam asperae arteriae et pulmonum
[18]  ex altera materiam hepatis, deinde ex harum duarum concursu accenditur ignis in corde. Notandumque
[19]  partes aereas (ex quibus pulmo) terreas et aqueas ex quibus hepar sive ramum cavae in duas partes
[20]  divisisse, quarum una versus spinam auriculas cordis composuit, alia anterior ventriculum cordis dextrum produxit, se
[21]  scilicet sursum reflectendo in truncum aortae descendentem. Calor autem cordis effecit ut ex pulmone
[22]  excerneretur flatus in asperam arteriam qui tandem ad os pervenit quo etiam alius flatus ex cerebro,
[23]  a naribus et auribus pervenit. Excrementum autem cerebri praecipuum fuit, humor instar pituitae in ejus
[24]  ventriculis coacervatus ex spiritibus per carotides arterias eo ex corde ascendentibus, qui humor per palatum
[25]  et gulam delapsus in ventriculum restagnavit, et ex eo etiam itemque in mesenterium arteriae
[26]  ex coeliaca quicquid crassius continebant expulerunt, unde facta sunt intestina, in quae patentissimi
[27]  sunt meatus ab arteriis per quas totum corpus eo expurgatur. Angustissimi autem sunt meatus ab
[28] 
arteriis per quas totum corpus eo
intestinis in venas
. Lien etiam factum est ex sanguine ab arteriis
[29]  eo expulso. Videmus enim crasso sanguine expurgato lien minui et aqua fabrorum lienem
[30]  minuit, agitatio enim partium ferri in ea exstincti siccat quodammodo et indurat ejus partes, quae
[31]  postea melius ramosas partes illius sanguinis in liene coacervati incidunt: nec vero forsitan
[32]  aquae acidae illas incidunt quia
aquae
meatus
lienis ad illas transmittendas magis
[33]  apti sunt.        
[34]  1631        
[35]  Partes similares et excrementa et morbi. Praeter spiritum animalem constat homo
[36]  spiritu animali nostro aeri homogeneo humore aquae homogeneo et solidis partibus quae cum
[37]  terra possunt comparari. Ex spiritus animalis mixtura cum humore fit spiritus vitalis igni comparabilis. Ex
[38]  imperfecta mixtura humoris cum partibus terrenis fit sanguis imperfectior vero contumaciorumque
[39]  partium mixtura est
flammabilis
flava bilis
, perfectior quidem, sed in qua subtilissimum humoris evanuit
[40]  est atra bilis acida, satis perfecta etiam sed in qua humor redundat est urina; satis perfecta etiam
[41]  sed in qua desunt extrema tenuitatis et soliditatis est pituita lenta et mucus. Perfecta denique efficit carnes
[42]  nervos et ossa, prout in ea plus vel minus est solidarum partium.         Ungues et pili sunt ejusdem materiae
[43]  cum ossibus nec tamen ita durescunt quia nimis cito fluidae partes exhalant. Dentes autem ejusdem profecto
[44]  materiae atque cornua, durescunt tamen instar aliorum ossium quoniam ore tecti plus humoris habent,
[45]  lentiusque coalescunt.         Per aures exhalat spiritus excrementitius unde sibili et tinnitus, cum scilicet spiritus
[46]  ille a sordibus aurium impeditur ne exeat, illisque allisus tunc sonitum edit.         Per oculos etiam
[47]  spiritus exhalat ut patet in menstruatis quarum oculi vaporem emmittere dicuntur; quippe totum corpus mulieris
[48]  turget humoribus cum emittit menstrua, et quidem crassiore humore per vulvam purgatur, subtiliore
[49]  vero per altiora, nempe per oculos.        
[50]  Horror omnis et frigus in corpore fit, quod partes fluidae confluunt in unum quemdam focum in quo tunc summus
[51]  est calor. Sic post cibum frigent extrema, quod partes calidae confluunt ad stomachum; sic in illis febribus quae
[52]  a frigore incipiunt est affirmandum illas habere aliquem focum in quo vitiosus humor primum accenditur sive hoc
[53]  sit in
corpore
corde
quod puto, sive alibi. Sed iste vitiosus humor primo inficit sanguinem; qui sanguis dum ingreditur cor,
[54]  efficit febrim, hinc accessus febrium nosci possunt.        
[55]  Tres foci accenduntur a homine, primus in corde ex aere et sanguine, alius in cerebro ex iisdem sed
[56]  magis attenuatis, tertius in ventriculo ex cibis et ipsius ventriculi substantia; in corde
[57]  est quasi ignis ex sicca materia et densa in cerebro est
quasi
ignis ex spiritu vini in ventriculo ut ignis ex lignis
[58]  viridibus; in hoc
cibo
cibi
etiam sine ipsius adjumento possunt sponte putrescere et incalescere, ut foenum humidum
[59]  etc.: jam in hepate ex consequentia ventriculi accenditur calor per mixturam chyli et
[60]  sanguinis prius in eo existentis, hepar autem dicitur calidum, quando in eo multum est sanguinis jam facti;
[61]  illud autem cito ad se trahit chylum sive partes maxime calefactas quae continentur in cibis,
[62]  ideoque reliquiae difficilius corrumpuntur, unde putatur esse frigidus ventriculus. Jam accenduntur alii ignes
[63]  non naturales in toto corpore, nempe phlegmones erysipelates abscessus, pleuritides etc.
[64]  his modis: vel fit anastomosis venae et arteriae unde phlegmo, nempe cum sanguis calidior
[65]  et acrior pervadit venae tunicam; vel idem sanguis acrior non potest quidem penetrare per
[66]  venae tunicam sed extremitates, simul cum spiritibus sparsis facit
erysipelatem
erisipelatem
vel materia


all layers on
all layers off
last version
text layer 1
text layer 2
text replacement
insertion 1
editor's change


back to index